دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٣
بدون آوردن سند ، به شكل يك گزارش ساده و منظّم و خواندنى ارائه داده است . دقّت نظر و نقّادى در گزينش اخبار ـ هر چند بدون تحليل آنهاست ـ ، او را يك مورّخ منصف و قابل اعتماد ساخته و برخى (مانند : ابن خلّكان ، ذهبى ، ابن حجر و ...) را به ستايش او كشانده است . [١] گفتنى است برخى ضعف هاى طبرى ، مانند اعتماد به اخبار سيف بن عَميره ، به كتاب ابن اثير نيز راه يافته است . ابن اثير در كتاب اُسد الغابة نيز به شرح حال مختصر امام حسين عليه السلام و گزارش ولادت ، شهادت و برخى مناقب امام عليه السلام پرداخته است .
٢٨. مُثير الأحزان و مُنير سُبل الأشجان
نجم الدين جعفر بن محمّد حِلّى (م ٦٤٥ ق) مشهور به ابن نُما ، [٢] در خاندانى بزرگ و در روزگار زرّين حوزه حلّه پرورش يافت . پدر او از مشايخ محقّق حلّى بود . ابن نما نزد اساتيد بزرگى مانند : ابن ادريس حلّى ، شيخ محمّد بن مشهدى و نيز پدر بزرگوارش ، علوم اهل بيت عليهم السلام را آموخت و خود ، استاد بزرگانى مانند : علّامه حلّى و على بن حسين بن حمّاد گشت . ابن نما با آن كه در مواردى ، از تاريخ هاى طبرى ، ابن اعثم و بَلاذُرى نام مى برد ، امّا مانند بسيارى از مورّخان ، كمتر سند ارائه مى دهد و شيوه گزارش دهى او ، تلفيقى از شيوه روايتگرى محدّثان و مورّخان است . او گاه مطالب را به صورت روايت مى آورد و گاه ، حاصل مجموع نقل ها را گزارش مى دهد . برخى نقل هاى او مشابهت فراوانى با نقل هاى الملهوف سيّد ابن طاووس ، الطبقات محمد بن سعد و نيز الفتوح ابن اعثم و مقتل الحسين ابو مخنف دارد . [٣]
[١] . ر.ك : وفيات الأعيان : ج ٤ ص ١٤١ ، تذكرة الحفّاظ : ج ٤ ص ١٣٩٩ ش ١١٢٤ .[٢] . برخى ، تاريخ فوت او را متأخّرتر دانسته اند (ر. ك : الكنى و الألقاب : ج ١ ص ٤٤٢ ، كتاب شناسى تاريخى امام حسين عليه السلام : ص ٨٣ ش ١١) .[٣] . ر. ك : كتاب شناسى تاريخى امام حسين عليه السلام : ص ٨٣ ـ ٨٤ ، معرّفى و نقد منابع عاشورا : ص ٢٣٦ - ٢٤٤، ? بررسى تاريخ عاشورا : ص ٩ .