ايشان، رنگ و روى داستانى پيدا كرده است و شايد وجود برخى مطالب ديرباور كتاب ، از همين ويژگى، سرچشمه گيرد ؛ مطالبى كه محدّث نورى ، برخى از آنها را ضعيف خوانده ؛ ولى موهوم ندانسته است . [١] در هر صورت ، ابن شهرآشوب ، گزارش هاى خود را گاه به شيوه محدّثان و با اشاره به برخى راويان حديث مى آورد و گاه به سبْك منابع تاريخى خود ، همانند : الفتوح ابن اعثم و أنساب الأشراف بلاذرى، گزارش ها را تلخيص ، نقل به معنا و يا در هم كرده و حاصل آنها را نقل مى كند . و از اين رو ، يافتن منبع كاملى براى همه منقولات مناقب آل أبى طالب ، دشوار است .

٢٦. المَزار الكبير

ابو عبد اللّه محمّد بن جعفر مشهدى (م ٦١٠ ق) ، از عالمان و محدّثان و از مشايخ اجازه در قرن ششم هجرى است . شهيد اوّل (م ٧٨٦ ق) به كتاب هاى او طريق داشته و شيخ حرّ عاملى (م ١١٠٧ ق) او را ستوده و وى را فاضل ، محدّث و صدوق ناميده است . [٢] سيّد ابن طاووس نيز در كتب ادعيه و زيارات خود ، از او بهره گرفته و بر او اعتماد كرده است . مشهدى نزد شيخ محمّد بن ابى القاسم طبرى ، ابن شهرآشوب ، ابو المكارم ابن زهره حلبى ، شيخ نجم الدين دوريستى ، شادان بن جبرئيل قمى ، ورّام بن ابى فراس و ديگران ، علم آموزى كرد و شاگردان بزرگى مانند : فخّار بن مَعد موسوى ، نجم الدين محمّد بن جعفر بن نُماى حلّى و هبة اللّه بن سلمان ، تربيت نمود . كتاب المزار الكبير او به درخواست همين شاگرد (ابن سلمان) ، سامان يافته است . مشهدى در كتاب مشهور المزار الكبير ، زيارات پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام را به ترتيب، ذكر كرده و در ميان آنها ، فضايل برخى مساجد و اعمال برخى ماه ها را آورده است . مشهدى به دليل نزديكى اش به عالمان پنج قرن نخست هجرى و دسترس به

[١] . ر. ك : نقد الرجال : ص ٣٢٣ ش ٥٧٥ ، رياض العلماء : ج ٥ ص ١٢٤ ، طبقات المفسّرين : ص ٩٦ ش ١١٠ ، لسان الميزان : ج ٥ ص ٣١٠ .[٢] . ابن شهرآشوب، خود در مقدّمه المناقب ، براى آن كه حذف اسانيد روايات منقولش را توجيه كند و آنها را اعتبار ببخشد ، همه طريق هاى متّصل خود را به يك يك كتاب هاى حديث و تاريخ و تفسير، به تفصيل ، نام مى برد و در بسيارى جاها در آغاز گزارش ، به منبع خود ، تصريح مى كند (براى نمونه ، ر. ك : المناقب ، ابن شهرآشوب : ج ٣ ص ٣٣١ ـ ٣٣٨) .[٣] . ر .ك : لؤلؤ و مرجان : ص ٢٨٧ .[٤] أمل الآمل ، ج ٢ ص ٢٥٣ ش ٧٤٧.[٥] . ر . ك : المزار الكبير ، تحقيق جواد قيومى : ص ١٣ (مقدّمه محقّق) .