دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٥
١٦٠.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از سهل بن قاسم نوشجانى ـ: امام رضا عليه السلام در خراسان به من فرمود : «ميان ما و شما ، نسبت خويشاوندى است» . گفتم : اى امير ! چه نسبتى؟ فرمود : «هنگامى كه عبد اللّه بن عامر بن كَريز ، خراسان را فتح كرد ، به دو دختر يزدگرد پسر شهريار ، پادشاه ايرانيان ، دست يافت و آن دو را براى عثمان بن عفّان فرستاد . عثمان ، يكى را به حسن عليه السلام و ديگرى را به حسين عليه السلام بخشيد و هر دو پس از وضع حمل ، مُردند . همسر حسين عليه السلام ، على بن الحسين (زين العابدين) عليه السلام را به دنيا آورد و يكى از كنيزانِ فرزنددار از پدرش حسين عليه السلام ، عهده دار پرورش او شد [و برايش مادرى كرد] ...» .
١٦١.الإرشاد : امير مؤمنان عليه السلام ، ولايت ناحيه اى از شرق را به حُرَيث بن جابر حنفى سپرد و او ، دو دختر يزدگرد پسر شهريار پسر خسرو [١] را به سوى امام عليه السلام فرستاد و او شاهْ زنان را از ميان آن دو به پسرش حسين عليه السلام بخشيد و زين العابدين عليه السلام از آن دو به دنيا آمد ، و دختر ديگر را به محمّد بن ابى بكر بخشيد و از آن دو هم قاسم بن محمّد بن ابى بكر به دنيا آمد . از اين رو ، اين دو ، با هم ، پسرخاله اند .
١٦٢.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از جابر بن عبد اللّه ـ: بر مولايم فاطمه دختر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، در آمدم تا تولّد حسين عليه السلام را به او تبريك بگويم . ديدم كه صفحه سفيدى از سنگِ دُر ، در دست دارد . به او گفتم : اى سَرور زنان ! اين صفحه اى كه در دستت مى بينيم ، چيست؟ فرمود : «نام هاى امامان از فرزندانم در آن است» . به ايشان گفتم : آن را به من بده تا در آن بنگرم . . . و . . . [در آن ، اين هم نوشته بود : ]«ابو محمّد ، على بن الحسين عادل ، كه مادرش شهربانو ، دختر يزدگرد است» . [٢]
[١] در شرح الأخبار ، چنين آمده است : «يزدگرد پسر شهرياران پسر خسرو» .[٢] در كمال الدين آمده است : «شهربانو دختر يزدگرد پسر شاهنشاه» و در الاحتجاج آمده است : «شهربانو ، دختر يزدگرد پسر شهريار» .