الكريم بن عبد الحميد حسينى نيلى نجفى نسّابه . وى از دانشوران ناموَر قرن هشتم و از شاگردان برجسته فخر المحقّقين حلّى (م ٧٧١ ق) است كه اين كتاب را در مقتل و مراثى امام حسين عليه السلام نوشته است . علّامه مجلسى ، آن را در اختيار داشته و از آن در باب «مقتل امام حسين عليه السلام » در بحار الأنوار ، فراوان نقل كرده است . [١] ٢. مرثية الحسين عليه السلام ، جمال الدين حسن بن مطهّر حلّى ، معروف به علّامه حلّى (م ٧٣٦ ق) . ظاهرا كتاب شناس بزرگ شيعه ، شيخ آقا بزرگ تهرانى ، نسخه اى از آن را در ضمن مجموعه اى، نزد ميرزا محمّد عسكرى تهرانى در شهر سامرّا، ديده است . [٢]

نگارش هاى قرن دهم

١. مقتل ابى عبد اللّه الحسين عليه السلام ، محمّد بن محمّد بن مساعد بن عيّاش عاملى ، هم عصر شهيد ثانى (م ٩٦٦ ق) . [٣] ٢. مقتل الإمام الحسين بن على بن أبى طالب ـ رضى اللّه عنهما ـ فى كربلا، محمود بن عثمان بن على حنفى رومى بُروسَوى (٨٧٨ ـ ٩٣٨ ق)، معروف به لامعى. [٤] ٣. هطل العين فى مصرع الحسين عليه السلام ، شمس الدين محمّد بن طولون (م ٩٥٣ ق) . ابن طولون ، خود از اين كتابش در ضمن يكى از آثار ديگر خويش نام برده و به آن ، ارجاع داده است . [٥] ابن طولون ، كتاب ديگرى نيز با عنوانِ قيد الشريد من أخبار يزيد دارد كه خوش بختانه از گزند روزگار در امان مانده و منتشر نيز شده است.

[١] . الذريعة : ج ٨ ص ٨١ ش ٢٩٦ ، دانش نامه جهان اسلام : ج ٤ ص ٦٨٠ .[٢] . الذريعة : ج ٢٠ ص ٣٠١ ش ٣٠٨٤ .[٣] . الذريعة : ج ٢٢ ص ٢٨ ش ٥٨٧٠ .[٤] . هديّة العارفين : ج ٢ ص ٤١٢ .[٥] . در اين باره، ر. ك: الأئمّة الاثنا عشر : ص ٧٢ .