فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٧٥ - تأويل صحيح و تأويل باطل

كسى در مقام نكوهش ويا ستايش انسانى بگويد: «فلانى با آن ثروت سرشار، دست بسته است» ويا «فلانى دست ودل باز است»، در اينجا ظهور حرفى وابتدائى كه همان داشتن عضله وبازكردن وبستن آن است، مقصود نيست، واگر كسى در مقام مكالمه، بر چنين ظاهرى تكيه كند، راه خطا را پيموده واشتباه كرده است.

٢ـ مقصود، همان «ظاهر جملى» و «ظهور تصديقى» است. يعنى آنچه كه پس از پايان يافتن سخن متكلم ودقت در قرائن موجود در كلام، ذهن به آن انتقال يافته وبه گوينده نسبت ميدهد. «ظاهر» به اين معنى، اساس مفاهمه ومكالمه است وخردمندان جهان، روى اين اصل با هم تفهيم وتفاهم مى كنند.

قرآن، كتاب هدايت وكتاب تفكر وانديشه است. وپيروى از چنين ظواهرى وسيله سعادت وحقيقت يابى است نه وسيله جهالت وگمراهى، وچنين ظاهرى ممكن نيست سر سوزنى با احكام خرد مخالف باشد، واگر مجموع آياتى كه مؤوّله، آنها را خلاف احكام عقل مى انديشند، مورد دقت قرار دهند وظهور تصديقى آنها را از ظهور تصورى جدا سازند، سر سوزنى با حكم عقل مخالف نخواهند بود. علت اينكه گروهى آنها را بر خلاف عقل