فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣١٣ - بررسى شرح تجريد قوشچى

خود بود كه در علم كلام نيز دست توانايى داشت، او اصلا اهل سمرقند بود، «قوشچى» لقب پدر اوست ودر زبان تركى به معنى مُرغ بان است. او سرپرست بازهاى شكارى«الغ بك» فرمانرواى ماوراء النهر بود. قوشچى پس از كسب دانش در سمرقند، رهسپار كرمان شد ودر آنجا به دانش اندوزى پرداخت وتجريد الاعتقاد نصير الدين طوسى را شرح كرد، سپس از آنجا به سمرقند بازگشت. در اين هنگام، فرمانرواى منطقه، رصدخانه اى بنا كرده بود كه ناتمام مانده بود وقوشچى آن را تكميل كرد، وى سپس كرمان را به عزم تبريز ترك گفت ومورد استقبال فرمانرواى آنجا اميرحسن، قرار گرفت. وى، قوشچى را به عنوان سفير خود در سرزمين روم(تركيه كنونى) برگزيد. سلطان روم به نام محمد خان، از دانش او در شگفت ماند واو را پيش خود نگاه داشت، او در مدت اقامت خود در روم، رساله اى در علم حساب ورساله ديگرى در علم هيئت نگاشت، واولى را«محمديه» ودومى را«فتحيه» ناميد.

سلطان وقت هر دو رساله را به مدير مدرسه«اياصوفيا» سپرد، تا در آنجا از آنها استفاده شود. پس از اندى، قوشچى در قسطيطنيه در گذشت ودر جوار صحابى معروف ابو ايوب انصارى به خاك سپرده شد.

شرح تجريد الاعتقاد

تنها اثرى كه امروزه از او در دست است، همان شرح تجريد مى باشد. او در مقدمه شرح، از كتاب تجريد محقق طوسى، فوق العاده تجليل مى كند ومى گويد:

«كتاب تجريد العقائد نصير الدين طوسى، كتابى است پر از نكات شگفتآور كه با حجم كم وبيانى كوتاه، داراى دانشى فراوان است. اين كتاب بلند آوازه، داراى بيانى ارزشمند ونزد پيشوايان علم كلام والا مقام است، تا كنون چشم