فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٢١

١٠١ـ قاضى عضد الدين ايجى شيرازى[١]

يادآورى يك نكته:

ابن عساكر، براى شيخ ابوالحسن، نوزده شاگرد دست پرورده معرفى كرده، ولى ابن النديم، در فهرست خود، شيخ اشعرى را به عنوان«ابن ابى بشر»، يادآور شده واو را در اعداد«كلابيه» (پيروان اصحاب عبدالله بن محمد بن كلاب القطان)، آورده است وبراى او تنها دو پيرو ياد كرده است، يكى«دميانى» ودوم«حمَوَيْه» كه از اهل سيراف بوده است، ومى افزايد او از اين دو،براى مناظره با مخالفان كمك ميگرفت واز اين دو، كتابى در دست نيست:

مرور زمان از اين شخصيت، يك قهرمان ساخت، ومتفكران اهل سنت چون نميتوانستند عقايد اهل حديث را در بست بپذيرند، واز طرفى دستگاه خلافت، روى معتزله حساس بود، سرانجام، مكتب «اشعرى» به صورت يك مكتب ميانه رو برگزيده شد ومشهور گرديد، تا آنجا كه در قرن نهم اسلامى، مقريزى، آنرا مذهب رسمى جهان اهل سنت معرفى مى كند كه هر كس با اصول آن مخالفت كند خون او ريخته مى شود[٢].

ما در اين جا دامن سخن را كوتاه نموده، واز خداوند بزرگ خواهانيم كه ما را در به پايان رساندن اين فرهنگ يارى نمايد وحق را بر خامه ما جارى سازد.

إنّه خير معين

جمعه ٢١ شعبان المعظم ١٤١١

برابر ١٧ اسفند ماه ١٣٦٩

مؤسسه امام صادق (عليه السلام)ـ قم

جعفر سبحانى