فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٦ - تاريخ انتشار مسلك اشعرى

«اشعرى از آنان براى جدل با ديگران كمك مى گرفت واين دو نفر از مسلك او كاملا آگاه بودند، ولى هيچ اثرى از اين دو شاگرد باقى نمانده است».

از اين بيان مى توان نتيجه گرفت، از سال ششصد به بعد، مذهب اشعرى رو به گسترش نهاده واكثريت مسلمانان را متوجه خود كرده است.

ابوالعباس مقريزى (متوفاى ٨٨٥)، پس از بيان عقائد اشعرى مى گويد: «اين اصول، عقائد اكثريت مردم بلاد اسلامى است، عقيده اى كه هر كس خلاف آن را بگويد، خونش ريخته مى شود[١]».

بنابر اين، مى توان گفت: كه برخى از فريفتگان مكتب او مانند متتبع معاصر، شيخ محمد زاهد كوثرى، درباره تاريخ نشر مذهب او، به اغراق گوئى پرداخته وميگويد: «شاگردان اشعرى در شهرهاى عراق وخراسان وشام ومغرب منتشر شدند وراه او را در پيش گرفتند،پس از در گذشت اشعرى،معتزله در عصر بنى بويه،قدرت مختصرى پيدا كردند،ولى ابوبكر باقلانى(پيرو مكتب اشعرى)، در برابر آنان ايستاد وآنان را با دلائل استوار خود قلع وقمع كرد ومسلمانان،مذهب سنت را بر اساس شيوه اشعرى،بنا نهادند واين مسلك تا آخرين نقطه آفريقا پيش رفت[٢]».

همگى مى دانيم، ابوبكر باقلانى در سال ٤٠٣ در گذشته است واگر در عصر او يا پس از او مسلك اشعرى، مسلك عموم مسلمانان گرديده بو د، جهت نداشت كه ابن عساكر (متوفاى ٥٧١) مسأله كم بودن پيروان مسلك اشعرى را مطرح وسپس از آن دفاع كند كه هميشه پيروان حق كم بودند به گواه آن كه قرآن مى گويد:

((وَما آمَنَ مَعَهُ اِلاَّ قَلِيل)).