فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٦٠ - بررسى آثار كلامى ابو منصور

ابن خلكان، او را چنين معرفى مى كند:«او در فنون عديده، بالاخص در رياضيات، فرد ماهرى بود، آثار سودمندى دارد كه از آنهاست: كتاب تكمله، وى در علم فرائض(قوانين ارثى اسلام) وعلم نحو، اطلاعات وسيعى داشت واز قريحه شعرى خوبى برخوردار بود.» حافظ عبدالغافر فارسى، در تاريخ نيشابورى، مينويسد: «او با پدرش وارد نيشابور شد، در حالى كه پدر، از ثروت سرشار برخوردار بود، فرزند، از دانشمندان ومحدثان، كسب فضيلت كرد، ولى هرگز از دانش خود، مالى به دست نياورد ودر علوم اسلامى، كتاب نوشت وبر همسالان خود برترى جست، او شاگرد ابواسحاق اسفرائنى بوده وپس از در گذشت وى، در جايگاه او نشست وساليانى املاى حديث كرد غالب پيشوايان نزد او درس خواندند وى در سال ٤٢٩ در شهر اسفرائن در گذشت ودر كنار قبر استاد خود، ابياسحاق، به خاك سپرده شد[١].»

عبد الرحمن ندوى، در موسوعه كلامى خود، از ١٧ كتاب او نام مى برد، ولى در اين ميان فقط دو كتاب از نوشته هاى او چاپ ومنتشر شده است كه از آنها نام مى بريم:

١ـ الفرق بين الفرق، درعلم ملل ونحل، اين كتاب براى اولين بار، در سال١٩١٠، مملو از اغلاط چاپى منتشر گشت.

آنگاه براى بار دوم، با تحقيق فراوان شيخ محمد زاهد كوثرى، منتشر شد واخيرا نيز چاپ سوم اين كتاب، با تحقيق محمد محيى الدين، انتشار يافت.

٢ـ اصول الدين، اين كتاب براى اولين بار در سال ١٣٤٦، در استانبول، چاپ شد واخيرا افست آن در سال١٤٠١، منتشر گرديد. عجيب اين كه اين كتاب