اخلاق و تربيت اسلامى

اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٩٧

درس يازدهم: راست‌گويى و امانت‌دارى‌ «صدق» و «امانت‌دارى» دو اصل از اصول اخلاق اسلامى هستند كه ارتباط نزديكى با يكديگر دارند؛ امانت‌دارى، نتيجه راستگويى است و راستگويى، نتيجه امانت‌دارى است. امير مؤمنان عليه السلام در مورد ارتباط اين دو فضيلت مى‌فرمايد:
«اذا قَوِيَتِ الْامانَةُ كَثُرَ الصِّدْقُ» «١» هر چه امانت‌دارى، قوى‌تر گردد، راستى، بيشتر مى‌شود.
آن حضرت، در سخن ديگرى، راستگويى را با امانت‌دارى مساوى دانسته است. «٢» «راست‌گويى» و «امانت‌دارى» دو فضيلت‌اند كه بايد در دو مبحث جداگانه بررسى شوند، ولى در اين درس بيشتر به نقش مشترك آن دو بسنده مى‌كنيم. در روايات شريفه، اين دو، پايه‌هاى اخلاق، شرط ايمان و هدف از رسالت پيامبران، شمرده شده‌اند.
الف- پايه‌هاى اخلاق‌ يك فضيلت اخلاقى از دو زاويه مى‌تواند در علم اخلاق مورد بررسى قرار گيرد؛ نخست آن كه خود در كنار ديگر فضايل، بخشى از اخلاق محسوب شود و ديگر اين كه اساس و مبناى ديگر فضايل اخلاقى قرار گيرد. صدق و امانت از هر دو ويژگى برخوردارند. امام على عليه السلام مى‌فرمايد: