درس ششم: نظم و انضباط هستى عالم بر پايه نظم استوار است؛ هر پديده‌اى در دستگاه آفرينش جاى خاصّ و نقش ويژه‌اى را دارد؛ كُرات آسمانى با سرعتى حساب شده و دقيق، در مدار معيّنى حركت مى‌كنند، فصل‌هاى سال و شب و روز با نظم شگفت‌آورى در پى هم مى‌آيند و هر چيزى به اندازه و كيفيت مناسبى آفريده شده است. خداوند مى‌فرمايد:
«انَّا كُلَّ شَىْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ» «١» ما همه چيز را به اندازه آفريديم.
اهميت نظم و انضباط نظم شگفت‌آور عالم هستى كه هر انديشمندى را به حيرت وامى‌دارد، معلول تدبير خداوند حكيم و مدبّر است؛ خداى حكيم و توانايى كه «نظم» را در دستگاه پهناور و عظيم آفرينش مقرر داشته، در زندگى فردى انسان و روابط اجتماعى او نيز آن را مى‌پسندد.
قرآن كريم، علاوه بر تشريح چگونگى نظم حاكم بر جهان و استناد آن به وجود آفريننده‌اى دانا و حكيم، حاوى دستورات و برنامه‌هاى انسان‌ساز براى بندگان خدا و اجتماع بشرى در جهت نظم بخشيدن و سامان دادن به افكار و اعتقادات، گفتار و كردارشان است. امير مؤمنان عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
«الا انَّ فيهِ عِلْمَ ما يَأْتى‌ وَالْحدَيثَ عَنِ الْماضى‌ وَ دَواءَ دائِكُمْ وَ نَظْمَ ما بَيْنَكُمْ» «٢»