اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٧

٣- توكل در عمل‌ وقتى نور ايمان سراسر وجود انسان را فرا گرفت و باور كرد كه مؤثر حقيقى تنها خداست. چنين شخصى جز او را شايسته توكل و اتكاء نمى‌داند زيرا باور كرده است كه:
«ما شاءَ اللَّهُ لا ما شاءَ النَّاسُ ما شاءَ اللَّهُ وَ انْ كَرِهَ النَّاسُ» «١» آنچه خدا بخواهد همان مى‌شود نه آنچه مردم بخواهند، و آنچه خدا بخواهد مى‌شود اگر چه مردم نخواهند.
در اين صورت، انسان، تنها بر خدا توكل كرده، براى او عمل مى‌كند، همه چيز را از او مى‌خواهد و مى‌داند غير خدا همه وسيله‌اند و چنين حالتى بالاترين مرحله توحيد و توكل بر خداست.