اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٢١
«رِفْقُ الْمَرْءِ وَ سَخائُهُ يُجَبِّبُهُ الى اعْدائِهِ» «١» نرمخويى و سخاوت شخص، او را محبوب دشمنانش مىكند.
خاصيت نرمخويى نزد دوستان و آشنايان نيز چنين است و پيوند دوستىها را محكمتر مىكند. به داستان زير توجه كنيد:
روزى يكى از آشنايان امام سجّاد عليه السلام به آن حضرت پرخاش كرد و سخنان نكوهيده گفت. پس از رفتن آن مرد، امام به يارانش فرمود: شما پرخاش و زشتى فلانى را نسبت به من مشاهده كرديد، اينك همراه من بياييد تا پاسخ مرا هم ببينيد. سپس جملگى به درب منزل آن شخص آمدند و او را صدا زدند. مرد به خيال اينكه امام و يارانش براى تلافى آمدهاند، با آمادگى كامل از منزل خارج شد. وقتى رودرروى امام قرار گرفت، آن حضرت فرمود: «اى برادر! تو لحظاتى پيش به من چنين و چنان گفتى؛ اگر من آنچنانم كه تو گفتى، خدا از من در گذرد و اگر چنين نيستم كه تو گفتى، خدا از تو درگذرد!» آن مرد با ديدن چنين برخورد نرم و بزرگوارانه از سوى امام، بسيار شرمنده و پشيمان شد، پيشانى امام را بوسيد و عرضه داشت: «شما از آنچه من گفتم، منزهيد. اين منم كه شايسته آن سخنان هستم!» «٢» اين درس را با سفارشى از قرآن مجيد به پايان مىبريم:
«وَ لا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتى هِىَ احْسَنُ فَاذَا الَّذى بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَانَّهُ وَلِىٌّ حَميمٌ» «٣» هرگز نيكى و بدى يكسان نيست، بدى را با نيكى پاسخ بده. در اين صورت [خواهى ديد] همان كسى كه ميان تو و او دشمنى است، گويى دوستى گرم و صميمى است.
همين خصلت ارزنده سبب شد كه اهداف و آرمان پيامبر صلى الله عليه و آله خيلى زود محقق گردد و در كمترين زمان ممكن اقصى نقاط عالم را درنوردد چنان كه در آيه ١٥٩ سوره آل عمران بدان تصريح شده است.