اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٦٦
ب- كردار رفتار عادلانه، نتيجه انديشه معتدل است و مؤمنان با تصحيح افكار و عقايد خويش، به تعديل كردار خود مىپردازند و در هيچ كارى به افراط و تفريط نمىگرايند. رهنمود كلى قرآن مجيد در اين مورد چنين است:
«وَ لا تُطيعُوا امْرَ الْمُسْرِفينَ الَّذينَ يُفْسِدُونَ فِى الْارْضِ وَ لا يُصْلِحُونَ» «١» فرمان مسرفان را اجرا نكنيد؛ همانها كه در زمين فساد مىكنند و اصلاح نمىكنند.
امير مؤمنان على عليه السلام نيز در اين باره مىفرمايد:
«وَلْيَكُنْ احَبُّ الْامُورِ الَيْكَ اوْسَطَها فِى الْحَقِّ وَ اعَمَّها فِى الْعَدْلِ» «٢» بايد دوست داشتنىترين كارها نزد تو، ميانهترين آنها در حق و گستردهترين آنها در عدالت باشد.
آيات و روايات و احكام و مقررات اسلامى نيز بهطور گسترده و پيگير درصدد تنظيم همه امور فردى و اجتماعى مسلمانان بر محور حق و اعتدال و پيشگيرى از ناميزانى و افراط و تفريطاند گاه نيز به خاطر اهميت موضوع يا شاخص بودن آن به تعيين مصداق مىپردازد كه چند نمونه را در زير عنوان مىكنيم:
١- خواب و خوراك: خرد آدمى حكم مىكند كه هر موجود زندهاى بايد به اندازه نياز خويش از منابع غذايى بهره ببرد و در عين حال هرگونه افراط و تفريط در خورد و خوراك، زيانآور و نامعقول است.
قرآن مجيد در اين زمينه مىفرمايد:
«... كُلُوا وَاشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا انَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ» «٣» بخوريد و بياشاميد ولى اسراف نكنيد كه خدا اسرافكاران را دوست ندارد.