رعايت عرف و اعتدال‌ مفهوم و ضرورت آراستگى مورد اتفاق همگان است، ولى چون سليقه‌هاى افراد، ملّت‌ها و مكتب‌ها در زمان‌ها و مكان‌هاى گوناگون، بى‌شمار است، هرگز نمى‌توان الگوى ثابتى را ارائه داد تا مورد عمل قرار گيرد، ولى در مجموع مى‌توان معيار «عرف و اعتدال» را پذيرفت و بر محور آن‌ها برنامه تزيين و تجمّل را طرّاحى كرد، به‌گونه‌اى كه نه به طور كلّى از آراستگى، نظافت و تزيين بدن و لباس و وسائل زندگى، دست شست و نه آن را اصل قرار داد به‌گونه‌اى كه همه همّت خويش و درآمد را صرف تزيين و تجمل كرد و به اصطلاح به تجمل‌گرايى و زندگى اشرافى و لوكس روى آورد. هر دو كار، تفريط و افراط و ناپسند و نكوهيده است. امير مؤمنان عليه السلام، بهترين الگوى تجمّل را چنين معرفى مى‌كند:
«انَّ احْسَنَ الزِّىِّ ما خَلَطَكَ بِالنَّاسِ وَ جَمَّلَكَ بَيْنَهمْ وَ كَفَّ الْسِنَتَهُمْ عَنْكَ» «١» همانا نيكوترين شكل زندگى آن است كه شما را به مردم نزديك كند و در ميان آنان جمالتان بخشد و زبان آنان را نيز از [گفتگو درباره‌] شما بازدارد.
سخن حكيمانه نخستين امام معصوم سه شاخص را براى زى معتدل و متعارف بيان مى‌كند؛ ١- لباس، كفش، موهاى سر و صورت، وسعت و معمارى منزل، اثاثيه و برنامه غذايى، رفت و آمد و ... بايد مثل بقيه مردم يا نزديك به آنها باشد به‌گونه‌اى كه فرد را تافته‌اى جدا بافته از جامعه بار نياورد و لباس و منزل، غذاى چرب و نرم، اتومبيل و اثاثيه گران قيمت، و ... بين او و مردم فاصله نيندازد و به اصطلاح او را وارد طبقه مرفّه نسازد و سبب طبقه‌بندى و تشتّت جامعه و رنگ باختن برادرى و انسجام و همرنگى مردم نگردد.
٢- وضعيت لباس و بدن و منزل و زندگى بايد نيكو، مرتب و مزيّن و خوش‌نما باشد؛ چرا كه هر چه متعلق به ماست، معرّف بُعدى از زندگى ما نيز به شمار مى‌آيد. شما درباره دو همكار، دو برادر و دو دوستى كه يكى از آنها همواره با لباس و بدن تميز، موى شانه زده، خوشبو و كفش واكس زده وارد جامعه مى‌شود و خانه و اثاثيه منزلش نيز همواره‌