اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٥٦
٤- رسوايى آفتاب حقيقت براى هميشه پشت ابرهاى جو سازى و سالوسى پنهان نمىماند و متملّق ممكن است چند صباحى ديگران را با چربزبانى و پشت هم اندازى سرگرم سازد و افراد نالايق و بىكفايت را شايستهترين معرفى كند ولى در نهايت، عملكرد، اخلاق و گفتار شخصيتهاى كاذب، پردههاى تزوير را مىدرد و چاپلوسان را رسوا مىكند. امام حقيقت پويان، امير مؤمنان عليه السلام، اين واقعيت را چنين بيان مىكند:
«ايَّاكَ انْ تُثْنِىَ عَلى احَدٍ بِما لَيْسَ فيهِ فَانَّ فِعْلَهُ يُصَدِّقُ عَنْ وَصْفِهِ وَ يُكَذِّبُكَ» «١» از تملّقگويى درباره ديگرى بپرهيز چرا كه كردارش، حقيقتش را روشن و تو را تكذيب و رسوا مىكند.
پيشگيرى و درمان آنچه بيان شد در بيان زشتى، ناهنجارى و زبانبازى چاپلوسى كافى است و همين مقدار نيز بايد مؤمنان طالب پاكى را وادار كند كه به فكر پيشگيرى و احياناً درمان اين بيمارى روحى باشند و اجازه ندهند كه دلهاى پاكشان پذيراى اين ويروس اخلاقى گردد و اوصاف و اعمال نيكشان را بدان آلوده سازد. براى پيشگيرى و درمان، امور زير از سوى بزرگان، توصيه شده است:
- بدانيم كه تملّقگويى و تملّق شنوى، از اخلاق مؤمنان و رادمردان نيست.
- به ياد داشته باشيم كه چاپلوسان دشمنان ما هستند و هر گاه منافعشان اقتضا كند نه تنها از ما ستايش نمىكنند، بلكه بدگويى خواهند كرد به فرموده امام على عليه السلام:
كسى كه [در حضورت] عيب تو را بپوشاند [و چاپلوسى كند ولى] پشت سر از تو عيبجويى كند، دشمن توست از او بپرهيز! «٢» ستايش سرايان نه يار تو اند نكوهش كنان دوستدار تو اند