اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٤١
٤- ترجيح حق بر باطل گر چه به ضرر انسان باشد، يكى ديگر از جنبههاى مثبت ايثار است. امام صادق عليه السلام فرمود:
«انَّ مِنْ حَقيقَةِ الْايمانِ انْ تُؤْثِرَ الْحَقَّ وَ انْ ضَرَّكَ عَلَى الْباطِلِ وَ انْ نَفَعَكَ ...» «١» از حقيقت ايمان، آن است كه حق را- گر چه به زيان توست- بر باطل- گرچه به سود توست- ترجيح دهى.
ب- ايثار منفى ١- فداكارى و گذشتن از جان و مال و ... در جبهه باطل يكى از جنبههاى منفى ايثار است: گمراهانِ باطلگرا نيز ممكن است در راه تقويت باطل، ثروت خويش را صرف كنند و حتى از جان هم مايه بگذارند و از ديگران نيز پيشى گيرند، ولى چنين ايثارى نهتنها غير معقول و نادرست است، بلكه مايه حسرت و ندامت نيز مىگردد. قرآن مجيد از اين واقعيت چنين ياد مىكند:
«انَّ الَّذينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ امْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَها ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ...» «٢» كافران اموالشان را خرج مىكنند تا مردم را از راه خدا بازدارند. اموالشان را خرج خواهند كرد ولى حسرت خواهند برد.
٢- گزينش دنيا و ترجيح مظاهر آن بر آخرت نيز ايثار منفى است. قرآن كريم در نكوهش چنين كارى مىفرمايد:
«فَامَّا مَنْ طَغى وَ آثَرَ الْحَيوةَ الدُّنْيا فَانَّ الْجَحيمَ هِىَ الْمَأْوى» «٣» هر كه طغيان كند و زندگى اين جهانى را برگزيند، دوزخ جايگاه اوست.