اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٨
٨- روحش باز و رويش گشاده باشد و تنگ نظرىهاى قبلى را نداشته باشد و از كمك به ديگران دريغ نورزد.
٩- از آرزوهاى دور و دراز خويش دست بردارد و زبانش را از بدى، تهمت، دروغ، غيبت، سوگند نابجا، گواهى دادن ناروا، ناسزا، شايعهسازى، ياوهگويى و ... بازدارد.
١٠- در مسائل اقتصادى و صرف هزينههاى مالى، از تشريفات زندگى شخصى خود بكاهد و آن را در راه رفاه ديگران و به ويژه محرومان و گرسنگان صرف نمايد.
هرگاه توبه كننده چنين شد، توبه حقيقى كرده است.
آثار توبه هرگاه انسان خطاكارى، تصميم به توبه بگيرد و با اخلاص، از خداوند بخواهد كه در اين كار دشوار او را يارى نمايد، آثار بسيار ارزندهاى را در زندگى خود مشاهده خواهد كرد. نورانيت دل، احساس آرامش و سبكبارى، زنده شدن محبت به ديگران در قلب وى، زياد شدن محبت ديگران نسبت به وى، حل مشكلات و ... از جمله اين آثارند. در اين جا به چند نتيجه مهم توبه، اشاره مىكنيم.
١- آمرزش گناهان گناهان و اعمال زشت، آدمى را در لبه پرتگاه شقاوت، انحطاط و سقوط قرار مىدهد و نجات از آن، تنها با توبه ميسّر است. توبه موجب آمرزش گناهان است اخلاق و تربيت اسلامى ٢٥ نشانههاى توكل ص : ٢٥ تا اندازهاى كه توبه كار مانند كسى است كه مرتكب گناهى نشده است. رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«التَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ كَمَنْ لا ذَنْبَ لَهُ» «١» تائب از گناه مثل كسى است كه مرتكب گناه نشده است.
على عليه السلام نيز مىفرمايد: