اخلاق و تربيت اسلامى

اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٧٤

«حَقُّ الْوالِدِ عَلى‌ وَلَدِهِ انْ لا يُسَمِيَّهُ بِاسْمِهِ وَ لا يَمْشِىَ بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لا يَجْلِسَ امامَهُ وَ لا يَدْخُلَ مَعَهُ الْحَمَّامَ» «١» حق پدر بر فرزند اين است كه او را به نام صدا نزند، پيشاپيش او راه نرود، جلو او ننشيند، همراه او حمام نرود.
احترام پس از مرگ‌ وظيفه انسان نسبت به پدر و مادر با مرگشان پايان نمى‌پذيرد، زيرا مرگ، نيستى و نابودى نيست كه رسالت انسان نيز پايان پذيرد، بلكه آنان از منزلى به منزل ديگر قدم گذاشته و در جهان بزرخ به سر مى‌برند و نيكى‌هاى فرزندان به آنان مى‌رسد. فرزندان بايد برايشان توشه‌اى بفرستند و اگر تكليف واجبى از آنان ترك شده يا بدهى به ديگران دارند، براى انجام و پرداخت آن اقدام كنند و آنان را از گرفتارى نجات دهند. براى پدر و مادر و به نيت آنان نماز بخوانند و روزه بگيرند و برايشان صدقات و خيرات بدهند، گرسنگان را از طرف آنان سير كنند و برهنگان را بپوشانند و به مشكلات خانواده‌هاى محروم و گرفتار رسيدگى كرده، به نيابت از آنان زيارت و حج كنند و ثواب كارهاى خود را به روح آنان هديه نمايند و گاهى به زيارت قبر آنان رفته و برايشان قرآن بخوانند. پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در اين باره فرمود:
«سَيِّدُ الْابْرارِ يَوْمَ الْقِيمَةِ رَجُلٌ بَرَّ والِدَيْهِ بَعْدَ مَوْتِهِما» «٢» در روز قيامت سرور نيكوكاران كسى است كه پس از مرگ پدر و مادر به آنها نيكى كرده باشد.
مردى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيد: آيا بعد از مرگ پدر و مادر نيز از نيكوكارى در حقشان چيزى مانده است؟ فرمود، آرى، درود فرستادن بر آنها، استغفار كردن در حقشان، به‌