اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٦٤
حقد و كينه چنين مىكند.
- ناهى از منكر با موعظه حسنه و زبان خوش، تلاش مىكند افراد را به خوبىها دعوت كند، ولى عيبجو با لحن گزنده، نه تنها افراد را به سوى خوبى نمىكشاند بلكه به لجبازى نيز وادار مىكند.
- عيبجويان، فاقد دل پاك و عقل سليماند در حالى كه ناهيان از منكر با دلى پاك و عقلى سالم به مبارزه با منكرات برمىخيزند.
انتقاد سالم نه عيبجويى افشاگرى و رسوا سازى در ملأ عام، بهوسيله نامه سرگشاده، تريبون و مانند آن، صد در صد ممنوع است. آنچه از روايات برمىآيد، آن است كه فرد را محترمانه (بدون آبروريزى) به عيوبش آگاه ساخت بهگونهاى كه در حضور ديگران نباشد و حتى فرد منتقد را نشناسد. اين كار را مىتوان از طريق تلفن و نامه هم انجام داد. بيان اين مسائل در جمع و به صورت كلّى نيز، در پارهاى موارد مىتواند راهگشا باشد. امام صادق عليه السلام، انتقاد كننده واقعى را محبوبترين دوست خود دانسته، مىفرمايد:
«احَبُّ اخْوانى الَىَّ مَنْ اهْدى عُيُوبى الَىَّ» «١» بهترين دوست من كسى است كه عيوبم را به من هديه كند! امير مؤمنان نيز به ما چنين توصيه مىكند:
«لِيَكُنْ اثَرَ النَّاسِ عِنْدَكَ مَنْ اهْدى الَيْكَ عَيْبَكَ وَ اعانَكَ عَلى نَفْسِكَ» «٢» بايد برگزيدهترين مردم نزد تو كسى باشد كه عيبهايت را نشانت دهد و تو را در مقابله با نفس امّارهات مدد بخشد.
اخلاق و تربيت اسلامى ١٦٨ منابع و مآخذ