اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٥٢
بيشتر افراد يافت مىشود و برخى از آنها بدين شرح است:
١- رياستطلبى جاذبه ظاهرى پست و مقام، سبب آلوده شدن به رذايل متعدد ديگرى چون چاپلوسى مىشود؛ افراد رياستطلب مجبورند براى رسيدن به جاه و مقام يا حفظ پستى كه دارند، تملّق فرادستان و فرودستان خود را بگويند؛ آنان با اين كار زشت خود، از مافوق تقاضاى مساعدت مىكنند تا آنها را بر پستشان ابقا نمايد يا به مقام برترى برساند و از زيردستان نيز تقاضاى همراهى مىكنند. حضرت امام خمينى قدس سره پيرامون اين انگيزه، سخنان شيوايى دارد:
انسان كه طالب رضا و خشنودى مردم است و توجه به جلب نظر و قلوب مردم دارد، براى آن است كه آنها را مؤثر در امورى مىداند كه مورد طمع اوست. مثلًا كسانى كه پول پرست و مال دوست هستند، خاضع پيش ارباب ثروت هستند و از آنها تملّق گويند و فروتنى از آنها نمايند و كسانى كه طالب رياست و احترامات صوريه هستند، از مريدان، تملّقها گويند و فروتنىها نمايند، قلوب آنها را با هر ترتيبى هست جلب كنند و همينطور اين چرخ به طريق «دور و تسلسل» مىچرخد؛ زيردستان از ارباب رياسات و طالبان رياست از زيردستان فرومايه تملّق گويند جز آنها كه در طرفين قضيه به رياضات نفسانيه، تربيت خود كنند و طالب رضاى حقاند و دنيا و زخارف آن، آنها را نلرزانده، در رياست، طالب رضاى حق باشند و در مرئوسيت، حق جو و حق خواه باشند. «١» ٢- كمايمانى انسانهايى كه از انديشه، ايمان و اعتقاد سالم و كاملى برخوردارند، هيچگاه به رذيله تملّقگويى آلوده نمىگردند؛ زيرا به خوبى مىدانند كه همه نعمتها و خوبىها به دست قدرت لايزال الهى است؛ به هر كس هر چه بخواهد مىدهد و از هر كس هر چه را بخواهد مىگيرد؛