امامت از ديدگاه عقل و نقل - کریمی، جعفر - الصفحة ٧٠
به طرح و بررسى سه مورد مىپردازيم:
الف- پيام خاص مربوط به اهل كتاب
برخى از مفسّران اهل سنّت گفتهاند: از نحوه بيان آيه و نيز ارتباط اين آيه با آيات قبل و بعد آن، برداشت مىشود كه منظور آيه، ابلاغ پيام خاصّى باشد كه خداوند درباره اهل كتاب (يهود و نصارى) نازل نموده و آن همان است كه در آيه بعد به آن اشاره دارد:
«قُلْ يا اهْلَ الكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَىْءٍ حَتَّى تُقيمُوا التَّوْراةَ وَالْانْجيلَ وَ ما انْزِلَ الَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ...» «١»
بگو: اى اهل كتاب، شما هيچ موقعيتى نداريد، مگر اينكه تورات و انجيل و آنچه را از سوى پروردگارتان بر شما نازل شده است، به پا داريد.
بنابراين، خداوند در اين آيه، پيامبر صلى الله عليه و آله را از مكر يهود و نصارى تأمين داده و او را به اظهار تبليغ امر نموده است، بدون آنكه ترسى از آنها به خود راه دهد. «٢»
نقد ديدگاه اول: با دقت در محتوا و سياق آيه شريفه، روشن مىشود كه اين نظريه درست نيست؛ زيرا از تأمينى كه خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله داده، استفاده مىشود كه آنچه ايشان مأمور تبليغ آن شده موضوع مهمى بوده كه از ابلاغ آن بر جان يا آيين خويش بيم داشته است، در حالىكه هنگام نزول اين آيه، وضعيت يهود و نصارى بهگونهاى نبوده كه خطرى از سوى آنان متوجه آن حضرت گردد تا مجوّز آن باشد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله دست از تبليغ خود بردارد و يا آن را براى مدتى به تأخير اندازد و كار به جايى برسد كه نياز به تأمين الهى و وعده حفظ و نگهدارى از سوى او باشد. دليل اين مطلب آن است كه يهود و نصارى، حتّى در روزهاى نخست هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه، كه مبارزه شديدى با آن حضرت داشتند، نيز خطر مهمى محسوب نمىشدند، چهرسد به روزهاى آخر حيات پيامبر صلى الله عليه و آله و پس از وقوع حوادثى كه بر بنىنضير، بنىقريظه، بنىقينقاع و هيأت نجران گذشت كه آنان ديگر قدرت و شوكت سابق خود را از دست داده، تسليم حكومت