امامت از ديدگاه عقل و نقل

امامت از ديدگاه عقل و نقل - کریمی، جعفر - الصفحة ٧٩

در پاسخ به اين نظريه، بايد گفت: خصوصياتى كه در آيه ذكر شده بر روز عرفه تطبيق نمى‌كند؛ زيرا حادثه خاصى، كه موجب نااميدى كفّار باشد، در آن روز واقع نشده است. اگر منظور نااميدى مشركان قريش از پيروزى بر دين مسلمانان باشد، اين مسأله در روز فتح مكّه، در سال هشتم هجرت واقع شده است، نه روز عرفه سال دهم. اگر هم مراد نااميدى مشركان عرب باشد، اين واقعه در روز نزول آيه برائت در سال نهم هجرت اتفاق افتاد. و اگر مقصود نااميدى تمام كفّار باشد- كه شامل يهود، نصارى، مجوس و غير آنها هم بشود- بايد گفت: آنها آن هنگام از غلبه يافتن بر مسلمانان مأيوس نشده بودند؛ زيرا در آن روز، اسلام قدرتى در خارج از جزيرةالعرب پيدا نكرده بود. از سوى ديگر، صرف حضور پيامبر صلى الله عليه و آله در حج و تعليم عملى و زبانى احكام حج توسط آن حضرت را نمى‌توان اكمال دين ناميد. احكامى هم كه در اين سوره آمده كامل كننده دين نبود؛ زيرا روايات بسيارى از ابن عباس، عمر بن خطاب و ديگران وارد شده كه احكام و واجباتى پس از آن روز نازل گرديده است؛ از جمله آيه «كلاله» «١» و آيه «ربا» «٢» و اگر مقصود از «اكمال دين»، پاك شدن خانه خدا از مشركان و بيرون راندن آنان و انجام اعمال حجّ توسط مسلمانان- بدون اختلاط با مشركان- باشد، اين ماجرا يك سال پيش از آن- در سال نهم هجرت- پس از نزول آيه برائت، واقع شده بود. «٣» ب- روز بعثت: ممكن است كسى بگويد: منظور از اين روز، زمان ظهور اسلام و بعثت پيامبر است و آيه مى‌خواهد بفرمايد كه خداوند با نازل كردن اسلام، دين را بر شما كامل كرد و نعمت را بر شما تمام نمود و كفّار را از شما مأيوس ساخت. ولى اين احتمال درست نيست؛ زيرا آيه دلالت دارد بر اين كه پس از رواج اسلام، باز هم كفّار طمع از بين بردن آن را داشتند. و نيز مسلمانان هم از كفّار بر دين خود مى‌ترسيدند. در اين روز، خداوند مسلمانان را ايمن كرد و كفّار را مأيوس ساخت. «٤»