امامت از ديدگاه عقل و نقل - کریمی، جعفر - الصفحة ١٣٤
١- «رؤيت»
«رؤيت» بهمعناى درك كردنِ شىء ديده شده است؛ گاهى با حواس ظاهرى و شبيه آن مىباشد، گاهى با قوّه توهّم و تخيّل و يا با تفكّر و عقل و قلب است. «١»
٢- زمان «رؤيت»
زمانِ ديدن اعمال و مشاهده آنها در همين دنيا و پيش از قيامت مىباشد؛ زيرا در انتهاى آيه، به قيامت اشاره كرده است:
«و نزدِ عالِم غيب و شهادت بازگردانده خواهيد شد و ...»
پس اين رؤيت پيش از قيامت و در همين دنياست. «٢»
٣- آنچه ديده مىشود
آنچه ديده مىشود حقيقت اعمال، آنهم توسط خدا و رسول و مؤمنان است؛ «زيرا «رؤيت» در آيه شريفه، به «عمل» نسبت داده شده و اعمال انسان، برخى ظاهرى و مربوط به اعضا و جوارح او و برخى باطنى و قلبى و مربوط به انگيزهها، نيتها و هدفهاى انسان است كه عامل و محرّك او به سوى انجام كارهايش مىباشد. و خداوند تبارك و تعالى آگاه به همه اسرار و ظاهر و باطن انسان بوده، هيچ ذرّهاى در هستى از ديد و علم او مخفى نمىماند.» «٣»
از سوى ديگر، فرموده است: «خدا و رسول و مؤمنان اعمال شما را مىبينند» كه در اين «ديدن»، خودش را با پيامبرش و مؤمنان ذكر كرده است. بنابراين، بايد «ديدنِ» پيامبر و مؤمنان نيز از همان نوع ديدن خدا باشد كه ديدنِ ظاهر و باطن و مشاهده حقيقت اعمال است تا كلمه «رؤيت» در هر سه مورد به يك معنا به كار رفته باشد، نه آن كه مقصود از ديدن پيامبر و مؤمنان، فقط ديدن ظاهر اعمال و با چشم ظاهرى يا نتايج آنها باشد؛ زيرا اين