امامت از ديدگاه عقل و نقل

امامت از ديدگاه عقل و نقل - کریمی، جعفر - الصفحة ١١٨

رسالت مرا نمى‌پذيريد، پس دست كم، به واسطه خويشاوندى و صله رحم- كه به آن پايبند هستيد- به من مودّت ورزيد و دست از آزار و مخالفت برداريد.» «١» اين نظريه قابل قبول نيست؛ زيرا اجر و پاداش در مقابل عملى‌كه براى شخص انجام‌شده، داده مى‌شود. بنابراين، درخواست اجر از قريش درصورتى صحيح است كه آنان ايمان به رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله آورده باشند؛ زيرا با فرض تكذيب پيامبر صلى الله عليه و آله و كفر آنان نسبت به دعوت او، چيزى از آن حضرت دريافت نكرده‌اند تا در مقابل آن اجرى بپردازند. درصورتى‌هم كه ايمان بياورند و رسالت او را بپذيرند، ديگر دشمنى با آن حضرت ندارند تا با توجه دادن به مودّت خويشاوندى از آنان بخواهد كه جلوى بغض خود را بگيرند و او را دوست بدارند. «٢» ب- قرب الهى‌ برخى گفته‌اند: مودّت «قربى‌» عبارت از مودّت به خدا از راه تقرّب جستن به او به‌وسيله اطاعت است. بنابراين، معناى آيه چنين است: «اجر و مزد رسالت، دوست داشتن قرب به خداست به‌وسيله امورى‌كه مايه تقرّب به خدا مى‌گردد و آن اطاعت خدا و عمل صالح است.» «٣» اين نظريه نيز مردود است؛ زيرا براساس اين معنا، آيه مى‌خواهد چنين بگويد: «دوستدار خدا باشيد و به او تقرّب پيدا كنيد»، درحالى‌كه در ميان مخاطبان آيه، كسى وجود نداشت كه دوست نداشته‌باشد به خدا نزديك شود؛ حتى مشركان نيز طالب قرب به خدا بودند و بت‌ها را به‌عنوان شفيع براى تقرّب به او مى‌پرستيدند. «٤» پس اگر مقصود، دوست داشتن قرب الهى از راه عبادت باشد، بايد آن را به عبادت خالصانه او مقيّد مى‌نمود و به يكتاپرستى دعوت مى‌كرد. ولى اين قيد را ذكرنكرده و «قرب الهى» را به‌طور مطلق، اجر رسالت قرار داده، با وجود آن كه در ميان مخاطبان، كسانى هستند كه شرك و