روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص

روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٢٥٠

رقابت دريايى روم استمرار يافت و عمليات فتح افريقيه، به سبب نفوذ دريايى روميان در غرب مديترانه عقب‌نشينهاى تلخى را شاهد بود. از آشكارترين نتايج افزايش قدرت روم در غرب مديترانه وقوع فاجعه هولناك قتل عقبة بن نافع (سال ٦٣ ه/ ٦٨٢ م) و به دنبال آن وقوع فاجعه «يوم البلاء» (روز گرفتارى) و شهادت زهير بن قيس بلوى و بهترين مجاه روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى ٢٥٤ ٥. قبرس و اروپا ص : ٢٥٤ دان فى سبيل الله بود (سال ٧١ ه/ ٦٩٠ م).
فرماندهان اسلامى با ايجاد پايگاههاى گوناگون دريايى و كارگاههاى كشتى‌سازى (در مصر و تونس) با اين مبارزه‌طلبى به مقابله برخاستند. پس از آن، مسلمانان صاحب سه ناوگان شدند كه از سه پايگاه در شام، مصر و تونس به حركت درمى‌آمد. در دوره‌هاى بعد ناوگان اندلس نيز به آنان افزوده گشت. به اين ترتيب موقعيت براى از ميان بردن فرصتهاى حياتى روم فراهم گرديد و هنگام آن فرا رسيد كه نام درياى مديترانه براى مدتى طولانى به درياى شام تبديل گردد. موضوعى كه بعدها به پشتيبانى فتوحات اسلامى و تحقق استقرار در سرزمينهاى اسلامى كمك كرد.
پديده پراهميت‌تر در نتايج جنگ قبرس، ايجاد تحول در فعاليتهاى دريايى با هماهنگى با فعاليتهاى زمينى بود. ادامه تصرف جزاير درياى مديترانه (سيسيل، كرِت- باليئار) نشان‌دهنده هماهنگى فعاليتهاى دريايى با تحركات زمينى است. اين جزاير، حاشيه دريايى دفاع از مناطقى بود كه مسلمانان در مغرب اسلامى مى‌گشودند.
جنگ قبرس و فرياد عبدالله بن قيس كه «بر اثر صبر نوبت ظفر آيد» پايه همه تحولات آينده به شمار مى‌آيد.
٤. قبرس در تاريخ‌ ارزيابى اهميت نبرد قبرس نه با صرف جنبه نظامى آن ممكن است و نه بر پايه مساحت جغرافيايى آن كه از ٣٦٠٠ ميل مربع تجاوز نمى‌كند.
جزيره قبرس سپر دفاعى سرزمينهاى اسلامى در شام و مصر باقى ماند، به طورى كه پس از آغاز تلاش غرب براى جنگهاى صليبى، نخستين اقدام پادشاه قسطنطنيه «نقفور» «اعزام‌