روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص

روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٣٨

كه فرنگيها پيوسته مصمم بودند كه ميدان نبرد را به درون سرزمينهاى اسلامى انتقال دهند و دايره آن را به زيان آنان گسترش دهند و هزينه‌هاى جنگ و زيانهايش را بر مسلمانان تحميل كنند.
نيز در اينجا بار ديگر مى‌توان خطاى سياسى استراتژيكى حاكم بر پيمانهاى موجود ميان اميران مسلمان و تأثير آن بر درگيرى مسلحانه را مورد اشاره قرار داد. برداشت نادرست از مفهوم هم‌پيمانى سياسى به ضعف همكارى نظامى ميان مسلمانان اندلس و مغرب منجر گرديد. تنها پشتيبان حقيقى مجاهدان اندلس مغربيها بودند و اين به نوبه خود مايه ضعف نيروى نظامى اندلس بود، در حالى كه مسيحيان شمال مى‌توانستند از طريق مرزهاى فتح شده از پشتيبانى نظامى بى حد سرتاسر اروپا برخوردار باشند.
اگر اين عامل را با ضعف و پراكندگى نيروى دريايى اسلامى كنار هم بگذاريم روشن مى‌شود كه مسلمانان اندلس در عزلت كامل به سر مى‌بردند و از پشتيبانى بيرون مرزها محروم بودند. در حالى كه مسيحيان با تسلط كامل بر محورهاى خشكى و دريايى مناطق پيرامونى و هم‌مرز جهان اسلام، از پشتيبانى فراوانى برخوردار بودند.
ب. درسهاى نظامى‌ نبرد الارك در اندلس هشت سال پس از نبرد حطين در فلسطين روى داد. نتايج اين دو نبرد از نگاه نظامى مشابه بود. هر دو به انهدام كامل نيروى دشمن انجاميد، ولى نتايج سياسى آنها به طور كامل متفاوت بود. صلاح‌الدين ايوبى موفق شد از پيروزى در صحنه عمليات نظامى براى رسيدن به هدفهاى سياسى كه همان آزادسازى سرزمينهاى اسلامى از دشمن بود استفاده كند. در حالى كه نتايج نبرد الارك تنها به پيروزى نظامى محدود بود. نتايجى كه به آسانى قابل از ميان رفتن است. چنان كه ديديم آلفونسو ظرف مدت ١٨ سال دستاورد همه درگيريهاى مسلحانه را خنثى ساخت.
به اين ترتيب مى‌توان نبرد حطين را در سطح عملياتى، دفاعى و در سطح سياسى، استراتژيكى تهاجمى شمرد. در حالى كه نبرد الارك در سطح عملياتى هجومى و در سطح سياسى استراتژيكى دفاعى به شمار مى‌آيد. تاريخ بار ديگر اين نكته را مورد تأكيد قرار داد كه‌