نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٩٧
با مرگ اباقا روابط ميان مغولان و مماليك دستخوش دگرگونى شد. چرا كه جانشين «اباقا» يعنى «احمد تكودار» پيش از رسيدن به قدرت، مسلمان شده بود. او طى نامهاى به قلاوون تمايل خود را براى صلح و ايجاد وحدت كلمه ميان مسلمانان ابراز داشت و خواستار اتّحاد مغولان و مماليك گرديد؛ كه از سوى اينان نيز مورد پذيرش قرار گرفت. اما تكودار پس از آن زمان درازى نپاييد و اسلام وى موجب خشم مغولان و در نهايت قتل وى گرديد «١».
پس از او برادرش «ارغون» در سال ١٢٨٤ م روى كارآمد و بار ديگر سياست دشمنى با مسلمانان از سر گرفته شد. پس از ارغون حكومت به فرزندش «غازان» رسيد كه با وجود گرويدن به اسلام و مخالفت با مسيحيان و بودائيان، با مماليك سر ستيز گذاشت و در سال ١٢٩٩ م سرزمين شام را مورد تهاجم قرار داد. در اين حمله سپاهيان قلاوون شكست خوردند و نيروهاى غازان خود را به بيت المقدس رساندند. اما پذيرش چنين وضعيتى براى قلاوون و مماليك آسان نبود و در تدارك ضد حمله بر آمدند. آنان در سال ١٣٠٢ م سپاه غازان را مورد حمله قرار داده در «مرج الصفر» به سختى شكست دادند. اين شكست چنان تلخ و ناگوار بود كه غازان از شدت اندوه مرد «٢».
٣. واپسين تلاشها پس از سقوط بندر- شهر عكا «٣» در سال ٦٩٠ ه/ ١٢٩١ م دولت صليبى در سرزمين شام فروپاشيد و اين امر به مفهوم برباد رفتن زحمات و تحمل سختيهاى دويست ساله ملتها و