نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٠١
گنجينههاى فرقه خويش را نجات دهد، خانهها همه تاراج شد و هر خانه خدائى كه اموال خويش را بى درنگ و به طور يكجا تسليم نكرد، به اتفاق همه كسان خويش در دم به قتل رسيد. در حدود پنج هزار تن زندانى مسلمانان و يهود و عيسوى را بردند تا به غلامى بفروشند. رشتهاى دراز از اسب و الاغ و اشتر اموال غارت شده را به كشتيها مىبرد، و چون حمل آنهاپايان يافت، چهار پايان نيز، چون صاحبان خود، به خون كشيده شدند. فساد اجساد حيوان و انسان سرتاسر شهر را از بوى گند آكنده بود «١». چيرگى صليبها بر اسكندريه و قتل و غارت در اين شهر به ظاهر يك پيروزى نظامى به شمار مىآمد و به دلايل گوناگون از جمله دلايل تجارى شور و شوقى را براى ادامه جنگ بر نينگيخت. بسته شدن اسكندريه، به مثابه يك بندر مهم تجارى، موجب نگرانى و نارضاى بازرگانان غربى شد و بهاى ادويه و ابريشم شرقى كه غربيان با آن خو گرفته بودند فزونى يافت. غارت اسكندريه كينهاى كه مدت نيم قرن ميان مسيحيان و مسلمانان فرو خفته بود بيدار كرد. مسيحيان در قلمرو مصر مورد آزار و اذيت قرار گرفتند و مدت سه سال درهاى آرامگاه قدس برويشان بسته شد «٢».
پس از آن به جز چند موفقيت زود گذر و چند حمله بىحاصل كه به وسيله اروپائيان انجام شد، اقدام جدى و چشمگير ديگرى صورت نگرفت، و قدرت يافتن تركان عثمانى در آناطولى، استراتژى نظامى اروپائيان را به طور كامل تغيير داد. آنان از اين پس ناگزير بودند كه براى رسيدن به قدس از سد نيرومند تركان متعصب و پيكار جو عبور كنند. تركانى كه بالكان را در نورديدند و قسطنطنيه را در معرض خطر قرار داده بودند «٣».