نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٤١
دستيابى ايرانيان به سلاح آتشين بود كه حريف زورمندشان باز پس نشست و متقاعد شد كه دولت صفويه و مرزهاى ايران را به رسميت بشناسد «١».
از اين گذشته، وجود عثمانيها مانع بزرگى بر سر راه تجارت زمينى ابريشم ايران به شمار مىآمد و شاه عباس- كه روزگار وى اوج رونق تجارت ايران بوده است- هيچ گونه تمايلى براى انتقال اين قلم بزرگ صادراتى ايران از خاك آنان را نداشت «٢».
علل آمدن صليبىها به ايران آمدن صليبيها به ايران مرهون عوامل و علل چندى است كه مهمترينشان را فتح قسطنطنيه به وسيله سلطان محمد فاتح و طرح محاصره دريايى مسلمانان به وسيله صليبيها؛ آغاز دوران استعمار؛ و اهميت تجارى و ارزشهاى اقتصادى خليج فارس تشكيل مىدهد.
١. فتح قسطنطنيه (٨٥٧ ه/ ١٤٥٣ م)
فتح قسطنطنيه كه به دست سلطان محمد فاتح انجام گرديد، هر چند كارى بزرگ به شمار مىآمد ولى براى دولت عثمانى از نظر نظامى و پيشروى در اروپا ارزش چندانى نداشت، چرا كه آنان توانسته بودند از راه خشكى در قاره اروپا پيشروى كنند و بخشهاى گستردهاى را به تصرف در آورند. ارزش اين كار از دو جنبه ديگر بود؛ نخست آنكه پس از فتح اين بندر مهم، دست اروپائيان از شرق درياى مديترانه كوتاه شد و از آن پس ناگزير بايد در سواحل غربى آن از خود دفاع مىكردند و نيز از مناسب ترين راه بازرگانى ميان اروپا و سرزمينهاى شرقى، «راه ابريشم» و «جاده ادويه» محروم گرديدند «٣».
دوم اينكه دستگاه پاپى يك دوره هفتاد ساله تلاش و تبليغ را آغاز كرد، به طورى كه آزاد سازى قسطنطنيه براى مسيحيان همانند آزاد سازى بيت المقدس به يك آرمان مقدس تبديل شد «٤» ..