نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١١٣
هر چند تهديد پرتغال بيشتر جنبه اقتصادى داشت، [ولى] هدف مذهبى مشخصى را نيز دنبال مىكرد. پاپ اين رسالت را به آنان واگذار كرده بود كه جهان اسلام را از پشت محاصره كنند و مسيحيت را به خاور ميانه باز گردانند. در عين حال اسپانيا نيز در دنياى نو (آمريكا) همين مقصود را دنبال مىكرد «١».
عثمانيها نيز در مقابل تلاش پرتغاليها دست به كار شدند و پس از پيروزى بر مماليك در مصر، ناوگان نظامى آن كشور را باز سازى كردند. در همين روزگار يعنى حدود سال ٩٣٧ ه/ ١٥٣٠ م، فرمانرواى گجرات هند كه مورد تهاجم پرتغاليها قرار گرفته بود، از سلطان عثمانى تقاضاى كمك كرد. به دنبال آن در سيزدهم ژوئن ١٥٣٨ م/ ٩٤٥ ه ناوگانى به فرماندهى خادم سليمان پاشا، حكمران مصر، گسيل شد «٢».
وى در هنگام عبور از عدن و يمن، با استفاده از اختلافات حكومتهاى محلى، نواحى ساحلى را تصرف كرد و به پايگاههاى پيشرفته مهم و جديدى دست يافت كه امپراتورى مىتوانست با استفاده از آنها منطقه درياى سرخ را از تهاجمات آينده مسيحيت حفظ كند. اين در واقع موفقيتآميزترين دستاورد اين لشكر كشى بود. زمانى كه ناوگان خادم سليمان به گجرات رسيد، به جاى فرمانروايى كه از سلطان در خواست كمك كرده بود، يكى از پسرانش حكومت مىكرد و او منكر چنين تقاضايى شد و در واقع شهر را به صورت اردوگاه نظامى سربازان پرتغالى در آورد تا از ورود عثمانيها به شهر جلوگيرى كنند. كمبودهايى كه براى نيروهاى عثمانى ايجاد شده بود و بيم از اينكه ناوگان پرتغاليها راه عقب نشينى را بر آنان سد كند، سرانجام عثمانيها را واداشت كه به مصر باز گردند «٣».
گرچه نبردهاى دريايى عثمانيها براى دورهاى كوتاه صليبيها را در تنگنا قرار داد و امنيت كشورهاى اروپايى را در معرض تهديد قرار داد، ولى انگيزههاى بسيار نيرومند اروپائيان براى كسب سودهاى گزاف و كشف سرزمينهاى جديد و به طور خلاصه استعمار ملتهاى غير اروپايى موجب گرديد كه ناوگانهاى بازرگانى و نظامى نيرومندى ايجاد كنند و تجارت و