نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٣٥
صليبى از راه دريا، دريا نوردان شهرهاى مارسى، ژن و پيزو به ويژه مردم ونيز را ثروتمند گردانيد. تا هنگامى كه بندرهاى شام در دست مسيحيان بود بازرگانان فرانسه و ايتاليا براى خريد كالاهاى مشرق زمين پيوسته به آنجا رهسپار مىگشتند «١».
از ديدگاه اين دو مورّخ، اين جنگها پيامدهاى غير مستقيمى نيز داشت و آن بسط تجمّل و تمدن در مغرب زمين بود؛ زيرا در آن روزگار نواحى مشرق زمين- مسكن اعراب و نژاد يونانى- از لحاظ پيشرفت و مدنيّت بر مغرب زمين- برترى داشت؛ به طورى كه جنگجويان صليبى پس از مشاهده آثار تجمّل شيفته گرديدند و استفاده از فرش، آينه، لوازم خانگى زيبا، سلاحهاى ظريف، پارچههاى فاخر ابريشمى، حرير، پرنيان و مخمل در ميان آنها رواج همگانى يافت «٢».
اما مهمترين نتيجه اجتماعى جنگهاى صليبى از ديدگاه اين دو نويسنده كاسته شدن از قدرت اربابان املاك و زمين داران اروپا بود. چرا كه شمار زيادى از آنها در خلال جنگهاى صليبى مردند و كسانى هم كه زنده ماندند، به دام فقر و تهيدستى در افتادند. جنگجويان مسيحى بايد از خودشان خرج مىكردند و براى تأمين هزينههاى جنگ و نقدينه لازم چارهاى به جز فروش يا گرو گذاشتن املاكشان نداشتند. آنها كه به اميد ثروتمند شدن به ميدانهاى جنگ مىرفتند، بادست خالى باز مىگشتند و چارهاى جز فروش و رهن دوباره املاك نداشتند «٣».
به باور آن دو، جنگ صليبى، بيش از همه موجب بسط نفوذ سياسى و تجارى فرانسه در مشرق زمين گرديد؛ با نفوذى كه دامنهاش به روزگار ما نيز كشيده شده است، آنان در اين باره مىنويسند:
به قدرى فرانسوى به مشرق زمين آمد كه هنوز هم ملل مشرق كلّيه مردم مغرب را فرنگى مىخوانند كه مأخوذ از كلمه فرانك مىباشد. زبان فرانسه در شام، قبرس، ارمنستان و مُرّه [؟] متداول شد و حتّى امروز هم در شام، با وجود مجاهدات ساير ملل از انگليسى، آلمانى،