نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٦٣
امارتى تسخير كنند و رعايا به اين اميد مىرفتند تا قطعه خاكى تحصيل كرده به آزادى روزگار بگذرانند.» «١» رانسيمان عشق به ماجراجويى را نيز در اين حركت دخيل مىداند و مىنويسد:
«عشق عميقى به ماجراجويى وجود داشت. اين گونه وظيفه دينى كه با نويد تحصيل آب و خاكى در مناطق جنوب همراه بود، فرصتى بسيار مناسب و مغتنم مىنمود. كليسا حق داشت از گسترش اين جنبش خوشنود باشد، مگر نمىشد آن را در مرزهاى خاورى عيسويان نيز به كار انداخت.» «٢» ٤. استعمارى از ديگرانگيزههايى كه مورخان به ويژه با توجه به پيامدهاى اين جنگها در سرزمينهاى اسلامى، بر شمردهاند، انگيزههاى استعمارى است؛ به اين معنا كه جنگهاى صليبى گرچه ظاهرى دينى داشتند، اما در حقيقت دنيوى بودند و در صدد بودند تا قلمرو امپراتورى روم شرقى و نيز سرزمينهاى اسلامى را به مستعمره هايى اروپايى تبديل كنند. دكتر نسيم يوسف در اين باره چنين نوشته است:
«اگر بگوييم كه جنگهاى صليبى زير پوشش و نام دين، براى تحقق هدفهاى توسعه طلبانه دراز مدت چه در جهان عرب و چه در امپراتورى وقت روم شرقى برپا شد، سخنى دور از واقعيت نگفتهايم. در حقيقت عامل دين اين حركت را تغذيه مىنمود و سوخت لازم را براى پيشبرد آن فراهم مىكرد.
يكى از هدفهاى اين جنگها دست يازيدن به قلمرو گسترده امپراتورى روم بود كه تركان سلجوقى و ديگر همسايگان بر بخشهاى آن يكى پس از ديگرى استيلا مىيافتند. هيچ بعيد نيست كه قصد پاپها و غرب كاتوليك، هنگام دعوت به حمل صليب اين بوده باشد كه با ضميمه ساختن قلمرو امپراتورى روم و دستيابى به پايتخت آن يعنى قسطنطنيه و دادن رنگ لاتينى به آن و تحميل مذهب كاتوليك يعنى مذهب روم غربى به آن، انديشه احياى دوباره امپراتورى مقدس را در سر مىپروراندند- چنان كه رويدادهاى سالهاى بعد آن را تأييد مىكند.