نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٦٢
زيارت بيت المقدس تا اين درجه سخت و خطرناك شده بود كه كشيشان آن را كفاره گناهان گناهكاران مسيحى قرار داده بودند. واقعا در آن زمان اشخاص گناهكارى كه مرتكب معاصى كبيره شده باشند زياد يافت مىشد. اين بود كه به واسطه خوف و شدت هراسى كه از عذاب جهنم و محشور شدن با شياطين داشتند، بر عده زائرين بسيار افزوده شده بود. به استثناى چند نفر اشخاص راسخ العقيده، اكثر زائران بيت المقدس از جمله مردم شرير و فاسدى بودند كه فطرتاًاز هيچ گونه شرارت و جنايتى روى گردان نبودند و محض خوف و وحشت از سوختن در آتش جهنم اين مسافت دور و دراز را طى مىكردند «١».
آتش چنين اشتياقى در دل جنگجويان نخستين جنگ صليبى نيز شعله ور بود. آنان بسيار شادمان بودند از اينكه مال و جان خويش را در راه آزاد سازى بيت المقدس و تسهيل امر زيارت از كف مىدهند. اما در دورههاى باز پسين انگيزهها به طور كامل دگرگون شد و كسانى كه عازم بيت المقدس بودند، بيش از شوق زيارت و كسب معنويت، شور جنگ و عشق دستيابى به غنيمت را در سر مىپروراندند.
٣. اقتصادى در آستانه جنگهاى صليبى، نظام اجتماعى حاكم بر كشورهاى اروپايى ارباب و رعيتى بود. رفتار ستمگرانه اربابان نسبت به رعايا و تضييع حقوقشان به هر صورت ممكن، رعيت فلاكت زده را كه اخبار مربوط به رفاه و رونق اقتصادى سرزمينهاى اسلامى و شرقى را از زبان زائران بيت المقدس شنيده بودند، به انگيزش در آورد تا در جست و جوى زندگانى بهتر در زمره سپاه صليب در آيند، باشد كه به نوايى برسند و زندگانى شان رونقى بگيرد. آلبرماله در اين باره مىنويسد:
«بسيارى به ارض قدس نرفتند جز به همان نظر كه امروز مهاجرين آلمان، ايتاليا و انگليس به اتازونى، برزيل و آرژانتين مىروند تا ملكى به دست آورند و به راحت گذران كنند. اين وضع در دوره جنگهاى صليب پيش آمده بود. چنان كه سركردگان راه مىافتادند تا