نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٥٧
اوضاع اروپا در آستانه جنگهاى صليبى در باره وضعيت اروپا و مسيحيت غربى در آستانه جنگهاى صليبى سخن فراوان است، اما طرح مجموعه آنها نه در حوصله بحث حاضر است و نه لازمه آن؛ و از آن ميان تنها به جنبه هايى كه با اين جنگها ارتباط تنگاتنگ دارد اشاره مىگردد:
١. شكوفايى تمدن مسيحيت غربى در حالى كه تمدن مسيحيت غربى پيش از جنگهاى صليبى حالت تدافعى داشت و پيوسته مورد تهاجم قرار مىگرفت، اينك كه ورق به زيان امپراتورى روم شرقى برگشته بود، وضعيت آن رو به قوت نهاده و حالت تهاجمى به خود گرفته بود. انجام اصلاحات مذهبى در مسيحيت غربى نيز بر جذّابيت آن افزوده و نيروى حياتى آن را جانى تازه بخشيده و موجب شده بود كه بسيارى از اقوام به اين مذهب بپيوندند و موجب افزايش نيروى آن گردند.
لهستان در سال ٩٦٦ م يعنى يازده سال بعد از پيروزى قطعى اتوى اول، امپراتورى ساكسونى بر مجارها، به مسيحيت غربى گراييد. مجارها بين سالهاى ٩٧٠ و ١٠٠٠ م به مسيحيت غربى تغيير مذهب دادند. دانمارك در ٩٧٤ م و ساير كشورهاى غربى در اواخر سدههاى دهم ويازدهم به مسيحيت غربى گراييدند.
در بعضى از اين كشورها مثل نروژ، سوئد و هنگرى، اين گرايش با مقاومت همراه بود.
ولى اين مقاومت فايدهاى نداشت. چون در اين زمان اعتبار مسيحيت غربى در ميان همسايگان مشرك آن بسيار بالا و انكارناپذير بود «١».
٢. پيدايش ايده «جهاد مقدس» در حالى كه تا حدود اوايل سده يازدهم مسيحيان از سوى مسلمانان در اسپانيا احساس خطر مىكردند، اينك با در گذشت محمد بن ابى عامر ملقب به المنصور- آخرين فرمانده قدرتمند اسلامى- و تضعيف دولت اسلامى در اندلس، اين خطر دفع گشته بود و مسيحيان توانستند سلسله جنگهايى را بر ضد مسلمانان آغاز كنند وآنها را به سوى جنوب اسپانيا باز پس بنشانند. در جريان اين نبردها پاپها نيز وارد گشته و رهبرى جنگجويان را به عهده مىگرفتند؛