نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٢٢
آن جند: لشكرگاه) شام از ناحيه غرب است. طول آن براى سواره مدت سه روز است. آغاز آن از رفح از سوى مصر و پايان آن الّلجون از سوى غور است. عرض آن نيز از يافا تا اريحا حدود سه روز است، بيشتر آن كوهستانى و دشت در آن كم است» «١».
مهمترين شهر فلسطين بيت المقدس است. مسلمانان براى اين شهر فضايل بسيارى قائلاند؛ و قداست مسجدش را همسنگ قداست مسجدالحرام و مسجدالنبى مىدانند «٢». در زبان فارسى زيباترين توصيف را از- بيت المقدس ناصر خسرو قباديانى- شاعر و نويسنده سدههاى چهارم وپنجم هجرى- دارد كه مىنويسد:
«سواد و رستاق بيت المقدس همه كوهستان است، همه كشاورزى و درخت زيتون و انجير و غيره تمامت بى آب [ديم] است و نعمتها فراوان و ارزان باشد. و كدخدايان باشند كه هر يك پنجاه هزار من روغن زيتون در چاهها و حوضها پر كنند و از آنجا به اطراف عالم برند.
و گويند به سرزمين شام قحط نبوده است و از ثقات شنيدم كه: پيغمبر، عليه السلام و الصلوة، را به خواب ديد يكى از بزرگان كه گفتى: يا پيغمبر خدا! ما را در معيشت يارى كن». پيغمبر، عليه السلام، در جواب گفتى: «نان و زيت شام بر من». اكنون صفت شهر بيت المقدس كنم:
شهرى است بر كوهى نهاده و آب نيست مگر از باران، و به رستاقها چشمههاى آب است، اما به شهر نيست. و شهرى بزرگ است كه آن وقت كه ديديم بيست هزار مرد در وى بودند و بازارهاى نيكو و بناهاى عالى، و همه زمين شهر به تخته سنگها فرش انداخته و هركجا كوه بوده است و بلندى، بريدهاند و هموار كرده، چنان كه چون باران بارد همه زمين پاكيزه شسته شود. و در آن شهر صنّاع بسيارند و هر گروه را رستهاى جدا باشد. و جامع آن مشرقى است و با روى مشرقى شهر با روى جامع است» «٣».