نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٤٩
رابطه اين نجيب زاده با من اين است: از موقعى كه در اين سرزمين است، هر روز با او در يك ظرف غذا مىخوريم و در يك جام مثل برادر شراب مىنوشيم «١». آنگاه طى فرمانى به سراسر كشور در باره رفتار با مسيحيان در ايران چنين نوشت امر مطلق و اراده و ميل ما است كه از امروز تمام قلمرو كشور ما بر روى تمام ملل مسيحى و تمام آنهايى كه اين مذهب را دارن نگاهى نو به جنگهاى صليبى ١٦٠ ٤ - ٣. سياست برپايى جنگ صليبى:
ص : ١٦٠ د باز باشد، به طورى كه هيچ كس نتواند در هيچ حال با آنها اهانت آميز صحبت كند و به پاس اين دوستى كه من با شاه زادگانى كه پيرو مسيح هستند دارم به تمام تجار مسيحى براى تجارت و داد و ستد در تمام قلمرو كشور خودم اجازه مىدهم بدون اينكه از طرف هيچ كس، حاكم، شاه زاده، خان و يا افسر و يا ازمتا بعين من هرچه باشد شغل و مقام آنها آزار ببيند «٢».
هدف شاه عباس از دادن اين امتيازات در وهله نخست تشويق اروپائيان براى جنگ با عثمانى و در وهله دوم ايجاد روابط تجارى با آنان بود. اما او كه از اعتراض روحانيان ايران نسبت به داشتن روابط دوستانه با مسيحيان بيمناك بود، در پاسخ به يكى از هيئتهاى اروپائى چنين گفت:
من شخصا حاضرم كه براى مسيحيان مقيم ايران كليسا بسازم و خيلى خوشحالم كه پيروان مسيح از هر دسته و طبقه به كشور من بيايند، اما رؤساى روحانى ايران مراقب من بوده و اگر دست به ساختمان كليسا بزنم ممكن است مرا از ميان بردارند. ولى به عقيده من اگر شما جنگ را بر عليه تركان عثمانى شروع كنيد، مىتوانيد بعداً در اصفهان [و] حتى در ساير شهرهاى ايران كليسا بسازيد. روحانيان كشور من ديگر نمىتوانند حرفى بزنند، زيرا من به آنها خواهم فهماند كه در مقابل كمكى كه بر عليه تركها به من كردهايد چارهاى جز موافقت با شما نداشتهام «٣».
اروپائيان كه از ايجاد ارتباط با ايران منافع و هدفهاى سياسى، دينى و اقتصادى خودشان را در نظر داشتند، ضمن گسيل داشتن هيئتهاى گوناگون سياسى و مذهبى چنين وانمود