نگاهى نو به جنگهاى صليبى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٠٧
«فرداى آن روز دهم نوامبر (٢٨ رجب) از بامداد جنگ شروع شد. با وجود افزونى بسيار شماره سپاه تركان كه لااقل ٤٠٠٠٠ مرد بودند (بعضى از مورخين حتى مىگويند بيش از ١٠٠٠٠٠ تن) نخست نصارا فتح كاملى كردند. به فشار سوارانى كه به فرماندهى ژان دوهونياد بود، قواى ترك تسليم شده و شروع كرده بودند پراكنده شوند. سلطان خود كه عده قليلى پاسبانان براى او مانده بود در خطر گرفتار شدن بود.» «بى باكى ولاديسلاو، كه مىگويند مىترسيد تمام افتخار فتح نصيب پهلوان مجار شود، نتايجى را كه پيش از آن به دست آمده بود از ميان برد. پادشاه لهستان به سوى خطوط دشمن پيش رفت و در صدد بود كه خود را به سلطان برساند. همراهان او صفوف يكى چريان (ينى چريان) «١» را در هم شكستند ولى ايشان دوباره نظام گرفتند و دوتن از ايشان به اسب شاه رسيدند. چون با يك ضربه تبر پاى اسب را بريدند به زمين افتاد و سوار را با خود مىكشيد و وى بدين طريق به دست يكى چريان افتاد. سر شاه را بريدند و بر نيزهاى كردند. متن عهدنامه صلحى را كه او امضا كرده و به انجيل سوگند خورده بود بر سر نيزه ديگر كرده بودند. تركان اين خلف سوگند را نه فراموش كرده و نه عفو كرده بودند.» به اين ترتيب تلاش صليبها براى رهانيدن قسطنطنيه از خطر سقوط ناكام ماند. سرانجام با تصرف قسطنطنيه «٢» در ماه مه ١٤٥٣ م (جمادى الاولى ٨٥٧ ه) به دست سلطان محمد دوم عثمانى مشهور به فاتح، يكى از بزرگترين حوادث تاريخ جهان رقم خورد.
پس از فتح قسطنطنيه قسطنطنيه- استانبول كنونى- پايتخت روم شرقى بود. امپراتورى روم در سال ٣٩٥ م به دو بخش شرقى و غربى تقسيم گرديد؛ كه شبه جزيره بالكان و آسياى صغير بخشهاى عمده