درس هفتم: قانونگذارى در اسلام (٢)
منابع قانونگذارى دراسلام‌ واژه منبع در لغت به معناى چشمه، اصل و منشأ است. «١» پس منابع قانونگذارى به معناى سر چشمه‌ها و محل جوشش و نشأت قواعد حقوق است. حقوقى اسلام از منبع واحدى سرچشمه مى‌گيرد و آن وحى است آنچه كه ما را به اين منبع لايزال رهنمون مى‌سازد در اصطلاح فقها به نام ادلّه ياد شده است و شايد به همين دليل است كه به جاى منابع از ادلّه استفاده كرده‌اند.
منابع فقه يا ادله استنباط عبارتند: از قرآن، سنت، عقل و اجماع.
الف- قرآن‌ قرآن كه در فقه و اصول از آن با عنوان كتاب ياد مى‌شود، شامل ١١٤ سوره و بيش از شش هزار آيه است كه در طول ٢٣ سال نبوت پيامبر اسلام، توسط وحى الهى برايشان نازل شد و يكى از معجزات آن حضرت به شمار مى‌آيد.
قرآن از لحاظ صدور از ناحيه خداوند متعال، «قطعى‌السند» است، امّااز نظر دلالت به دليل وجود محكمات و متشابهات درآن، «ظنّى الدلالة» است. «٢» مهمترين بخش از آيات قرآن مربوط به احكام عملى و مقررات اجتماعى است، كه به آيات الاحكام معروف است. در واقع نسبت اجتماعيات قرآن نسبت با آيات عبادى آن از نسبت صد به يك هم بيشتر است. «٣»