جوامع، احتياج به قوانين و مقررات، واقعيتى غير قابل ترديد است. زيرا لازم است كه در يك جامعه متشكل، حدود آزاديها، تكاليف و حقوق افراد مشخص شود.
وجود قانون در يك جامعه به تنهايى كافى نيست؛ زيرا برخى از امور مانند دفاع، بهداشت، آموزش و پرورش و نظم عمومى به تنهايى از دست افراد برنمى‌آيد. از سويى ديگر، در زندگى اجتماعى به دلايل مختلف از جمله ناآگاهى و جلب منافع بيشتر ممكن است اختلافاتى بروز كرده يا عده‌اى به حقوق ديگران تجاوز كنند. بنابراين، بايد تأسيسات و سازمانهايى وجود داشته باشد كه قانون را اجرا، اختلاف را رفع، متخلف و متجاوز را تنبيه و امور عمومى جامعه را تصدى كند.
وجود حكومت در جامعه آن قدر اهميت دارد كه حكومت ظالم با تمام پيامدهايش بر هرج و مرج و بى نظمى، ترجيح داده شده است؛ چنانكه اميرالمؤمنين على (ع) فرمود:
«والٍ ظَلُومٌ غَشوُمٌ، خَيْرٌ مِنْ فِتْنَةٍ تَدُومُ» «١» نظام سياسى اجتماعى اسلام ٤٨ ب - دلائل نقلى ص : ٤٨ حاكم ظالمى كه بر مردم حكومت كند، از آشوب مداوم بهتر است.
و نيز مى‌فرمايد:
«هؤُلاءِ يَقُولوُنَ: لا امْرَةَ الَّا لِلَّهِ وَ انَّهُ لابُدَّ لِلْنّاسِ مِنْ اميرٍ بَرٍّ اوْ فاجِرٍ يَعْمَلُ فى امْرَتِهِ الْمُوْمِنُ وَيَسْتَمْتِعُ فيها الْكافِرُ» «٢» آنان (خوارج) مى‌گويند: نبايد حكومت و فرمانروايى باشد، در حالى كه مردم ناچار از داشتن حاكم و حكومت هستند، نيكو كار باشد يا بدكردار، كه در سايه آن مؤمنان به كار خويش پردازند و كافران از زندگى برخوردارشوند.
ضرورت تشكيل حكومت در اسلام‌ باتوجه به اهميت حكومت، اسلام تشكيل آن را از مهمترين وظايف و تكاليف شناخته است. دلايل لزوم تشكيل حكومت از نظر اسلام عبارت است از: