درس ششم: قانونگذارى در اسلام (١)
تعريف قانون‌ قانون در لغت به معناى رسم، قاعده، روش و آيين است. «١» ريشه كلمه قانون يونانى است كه از راه زبان «سريانى» وارد زبان عرب شده و دراصل به معناى خط كش به كار رفته و بعد به معناى قاعده برگشته است. «٢» مفهوم قانون، امرى است كلى كه بر همه جزئياتش منطبق گردد واحكام جزئيات از آن شناخته شود. قانون در حقوق به قاعده‌اى اطلاق مى‌شود كه توسط مقام صلاحيتدار، وضع و ابلاغ شود و مبتنى بر مصلحت همه افراد جامعه باشد. «٣» واژه قانون كمتر مورد استعمال فقها قرار گرفته و آنان مقررات الزام‌آور را تحت عناوين واجب و حرام و احكام خمسه را تحت عناوين، شرع، شريعت و حكم شرعى آورده‌اند.
قانون در اسلام، همان احكام تكليفى است كه تحت عنوان واجب و حرام، بايدها ونبايدهاى رفتار انسان را در زندگى اجتماعى و فردى مشخص كرده است؛ البته در معناى رايج، به آنچه كه مربوط به تكاليف فردى بوده و ربطى به اجتماع و رابطه شخص با جامعه ندارد، قانون گفته نمى‌شود.
ضرورت قانون براى جامعه‌ انسان موجودى «مدنى‌الطبع» بوده و همواره به صورت اجتماعى زيسته است. يكى‌