نظام سياسى اجتماعى اسلام - بهرامی، قدرت الله - الصفحة ١٣٧
٥- صلح امام حسن (ع) كه صلح تحميلى بود و از اتلاف نيروهاى مؤمن و اندك باقيمانده سلف صالح، جلوگيرى كرد.
جهاد در اسلام هر موجودى در اين جهان از هستى و منافع خود به هر شكل ممكن، دفاع مىكند.
اين موضوع در فطرت انسان وسنت هر جامعهاى وجود دارد. اعمال تجاوز كارانه و خصمانهاى كه امروزه تحت عنوان جنگ، دردنيا معمول است، در فرهنگ اسلامى جايى ندارد. آنچه در اسلام، مقامى دارد جنگ مقدس يا جهاد است كه داراى معناى خاص و اهداف متفاوت با جنگهاى ديگر است.
كلمه جهاد (به كسر جيم) در اصل به معنى تلاش و كوشش است واز ماده جهد (به فتح جيم يابه ضم جيم) گرفته شدهاست. «١» در معارفاسلامى، جهاد در دومفهوم كلى آمده است:
١- جهاد اكبر يا جهاد با نفس كه شامل تصفيه روح از طريق انجام عبادات، تكامل اخلاق و رشد تقوا و پرهيزكارى است و انسان را به درجات يقين مىرساند.
٢- جهاد اصغر كه داراى جنبه هاى نظامى است و از نظر شرع به «بذل جان و مال و تلاش در راه اعتلاى كلمه توحيد و بر پايى شعاير مذهب» «٢» اطلاق مىشود.
اهميت جهاد يكى از اركان مهم اسلام، جهاد در راه خداست. فقهاى اسلام در تقسيم بندى فقهى، جهاد را جزء عباداتى آوردهاند كه نياز به قصد قربت دارد؛ يعنى مجاهد بايد «قربةالىاللَّه» اسلحه به دست گيرد و جنگ كند. در قرآن نيز كلماتى كه بر جهاد صدق مىكند، اغلب موارد همراه با «فى سبيل اللَّه» است. از جمله در آيات زير:
١- «يُجاهِدُونَ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ لايَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتيهِ مَنْ