اصول كلى اسلام، مدافع حقوق و امنيت انسانهاست. اصل اباحه به افراد اجازه مى‌دهد كه در همه امور فردى و اجتماعى خود آزاد باشند، مگر آنكه عمل آنان بوسيله شرع ممنوع شده باشد و يا اصل برائت مى‌گويد: اصل بر درستكارى و سلامت افراد جامعه است، مگر آنكه خلاف آن با ادله قانونى توسط مراجع صلاحيت دار به اثبات برسد. رسيدگى به تخلفات افراد و صدور حكم مجازات را فقط به افراد خاصى كه واجد صلاحيت بوده و طبق قانون شرع حكم‌مى كنند، اختصاص داده است.
اسلام براى مسكن و شغل افراد نيز مصونيت قائل شده است، ورود بدون اجازه به مسكن ديگران را ممنوع ساخته و تعرض، حتى با نگاه كردن به داخل خانه و محل سكونت مستور مردم را از مجوزات دفاع مى‌شمارد، تا آنجا كه اگر شخص متعرض به هنگام دفاع صاحب خانه كشته شود، خونش هدر خواهد بود. «١» در صورتى كه مجرمى در خانه‌اى پناهنده شود و يا در خانه‌اى عليه اسلام و اجتماع مسلمين توطئه صورت گيرد، حكومت اسلامى براساس موازين شرع، مى‌تواند براى دستگيرى مجرم و بازرسى منزل اقدام كند.
در مورد كار اجبارى نيز امير مؤمنان فرمود:
«لَسْتُ ارى‌ انْ اجْبِرَ احَداً عَلى‌ عَمَلٍ يَكْرَهُهُ» «٢» من صحيح نمى‌دانم كسى را به كارى كه دوست ندارد وادارم.
گفتنى است كه درشرع مقدس اسلام، نسبت به مشاغل حرام، ممنوعيّت وجود دارد؛ اين مشاغل برخلاف مصالح اجتماع بوده و براى مرتكبين آنها مجازاتهايى در نظر گرفته مى‌شود.