نظام سياسى اجتماعى اسلام - بهرامی، قدرت الله - الصفحة ٩١
«لا ظَهيرَ كَالْمُشاوَرَةِ» «١» پشتيبانى همانند مشاوره نيست.
در تاريخ زندگى پيامبر (ص) موارد بسيارى وجود دارد كه آن حضرت با ياران خود درباره امور مشورت مىكرد. در حالى كه خود ايشان بيش از هر كس ديگر به مصلحت اسلام و مسلمانان، آگاهى داشت. اين سيره پيامبر (ص) حجتى است بر پيروان اسلام كه از استبداد راى و خود محورى پرهيز كنند.
شرايط نظام سياسى اجتماعى اسلام ١٠٢ اصل امنيت ص : ١٠١ مشاوران اسلام براى مشاوران؛ يعنى اعضاى شورا و كسانى كه با آنان مشورت مىشود، شرايطى تعيين كردهاست:
١- اسلام: در دو آيهاى كه به شورا فرمان داده شده، اشخاص مورد مشورت مسلمانان هستند و در آيات بسيارى از اينكه مؤمنان، كفّار و مشركين را «بطانه» و همراز خود گيرند، نهى شدهاند و در مواردى كه به خاطر ضرورت ناچار باشند در امورى از تخصص كفّار استفاده كنند، تصميم نهايى با مسلمين خواهد بود.
٢- عقل: امام صادق (ع) از نبى اكرم (ص) چنين روايت مىكند:
«مُشاوِرَةُ الْعاقِلُ النَّاصِح، يُمْنٌ وَ رُشْدٌ وَ تَوْفيقٌ مِنَاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ» «٢» مشورت فرد انديشمند خير خواه بركت، رشد و پيروزى از سوى خداست.
٣ و ٤ و ٥- حلم، نصح و تقوا: امام صادق (ع) فرمود:
«شاوِرْ فى امُورِكَ مِمّا يَقْتَضى الدّينُ مَنْ فيهِ خَمْسُ خِصالٍ: عَقْلٍ وَ حِلْمٍ وَ تَجْربَةٍ وَنُصْحٍ وَ تَقْوى» «٣» در آن امورت كه دين تو اقتضا مىكند، با كسانى مشورت كن كه در آنها پنج خصلت باشد: