نظام سياسى اجتماعى اسلام - بهرامی، قدرت الله - الصفحة ١٨
مىكند و در تعبير ديگرى جامعه را «مجموعهاى از انسانها كه در جبر يك سلسله نيازها و تحت نفوذ عقيدهها و ايدهها و آرمانها در يكديگر ادغام شده و در يك زندگى مشترك غوطهورند» مىداند. «١» از آنچه گفته شد، معلوم مىشود كه ماهيت زندگى اجتماعى انسان با حيوانات متفاوت است. زندگى اجتماعى انسان كه از اراده و اختيار وى نشأت مىگيرد، به تشكيل جامعه منجر مىشود؛ در صورتى كه زندگى جمعى حيوانات به حكم غريزه بوده و آنها در اين زندگى جمعى بدون در نظر گرفتن جمع به دنبال اعمال فردى خود هستند.
اصالت فرد يا جامعه بحث اصالت فرد يا جامعه يكى از بحثهاى اساسى در جامعه شناسى است. همبستگى منافع و تاثير متقابل فرد و اجتماع در يكديگر و به تعبير ديگر، اجتماعى شدن يا فرهنگپذيرى و متقابلًا تشكيل جامعه از افراد انسانى يكى از واقعيات غير قابل انكار است.
اينكه چه اندازه براى فرد يا جامعه اصالت قائل شويم، بسيار مهم خواهد بود، چرا كه مبناى بسيارى از قواعدى كه روابط اجتماعى را تنظيم مىكند از همين جا سر چشمه مىگيرد.
برخى، فرد را اصيل دانسته و براى جامعه وجودى اعتبارى و انتزاعى قائلند. اينان جامعه را به عنوان يك موجود واقعى خارجى نپذيرفته و معتقدند كه آنچه در خارج به عنوان يك موجود عينى وجود دارد، فرد است و جامعه از تركيب آنها به وجود آمده است. اين نظريه را «اصالة الفردى» محض مىگويند. «٢» مىتوان گفت انديشههايى نظير «اومانيسم» و «ليبراليسم» خمير مايه فكرى خود را از همين نظريه گرفتهاند.
عدهاى ديگر براى جامعه، تركيب حقيقى صناعى قائلند كه مرتبط الاجزا بوده و افراد انسانى در اين تركيب، اصالت خود را از دست ندادهاند. «٣» گروه سوّم براى جامعه، تركيب حقيقى طبيعى قائلند كه از تركيب روحها، انديشهها عاطفهها، خواستها و ارادهها به وجود آمده، نه از تركيب تنها و اندامها. براساس اين