خلاصه‌ به مجموعه‌اى از قواى منظم نظامى و انتظامى كه وظيفه دفاع از كشور در مقابل هجوم بيگانگان و آشوبهاى داخلى را به عهده دارند، نيروهاى مسلح گفته مى‌شوند. اين نيروها شامل ارتش، سپاه، بسيج و نيروى انتظامى است.
نيروهاى مسلح بايد داراى آگاهى و بينش سياسى باشند تا بتوانند وظايف خود را بخوبى انجام دهند. ضرورت داشتن اين آگاهى در آيات قرآن و روايات اسلامى و نيز رهنمودهاى امام خمينى- ره- و مقام معظم رهبرى بيان شده است.
بالا بردن سطح آگاهى، معرفت و تقويت انگيزه‌هاى متعالى رزمندگان كه در پيروزى آنها نقش بسزايى دارد، مورد تأكيد قرآن كريم است. اين آگاهى رزمنده را در هر حال بيمه مى‌كند.، به همين جهت عمل نيروهاى مسلح در نظر حضرت على (ع) وقتى اهميت دارد كه بصيرت رزمندگان بر شمشيرهايشان حاكم باشد.
امام خمينى- ره- بيدارى و هوشيارى نيروهاى مسلح را مانع نفوذ و خيانت جنايتكاران دانسته‌اند.
مقام معظم رهبرى نيز داشتن شمّ سياسى و آگاهى از زمان و مكان را براى نيروهاى مسلح لازم مى‌دانند. از طرف ديگر، در جمهورى اسلامى ايران با توجه به وظايف بسيارى كه در قانون اساسى براى نيروهاى مسلح در نظر گرفته شده، داشتن آگاهى آنها از اهميت زيادى برخوردار است.
تاريخ اسلام در زمان امام على (ع) و امام حسن (ع) بيانگر آن است كه فقدان آگاهى، و شمّ سياسى نيروهاى مسلح باعث ايراد ضربه‌هاى سنگينى بر پيكر اسلام شد، بطورى كه حكومت اسلامى از مسير اصلى خود خارج گشت.
در تاريخ معاصر نيز كشورهايى وجود دارند كه به خاطر عدم آگاهى نيروهاى مسلحشان متحمّل ضربه‌هاى شديدى شده‌اند. كشورهاى امريكاى لاتين و عراق از اين نمونه هستند.