فلسطين و صهيونيزم - حسنی، مهدی - الصفحة ٣٦
سفاردى (: يهوديان شرقى) از اسپانيا و پرتغال طرد شدند و در كشورهاى عثمانى، هلند و فرانسه سكونت گزيدند. آنان به دليل مهارت در بانكدارى و با بهرهمندى از روابط حسنه و تنگاتنگى كه با سفاردىهاى عثمانى داشتند، به آسانى به عرصه تجارت جهانى وارد شدند و بدين سان، نخستين گام را در شكلدهى بورژوازى يهود برداشتند. «١» در قرن هجدهم ميلادى، برابر با قرن يازده شمسى نيز با ارتقاى وضع اجتماعى، سياسى، اقتصادى و ... اروپا، موقعيت يهوديان، بهويژه در عرصه اقتصادى، بهبود يافت. اين امر منجر به تلاش بيشتر بخشى از يهوديان براى رهايى از نظام گِتو و ادغام در جوامع غربى و روىآوردن به مشاغل مولّد و در نتيجه گسترش و تثبيت قشر بورژوازى يهود گرديد. «٢» بورژوازى يهود به صورتهايى گوناگون در پديد آمدن صهيونيسم مؤثر افتاده است كه مهمترين آنها عبارتند از:
١- بورژوازى يهود، همگام و همراه با رشد و تكامل سرمايهدارى غرب، همه جهان را بازار مصرف خود مىپنداشت. در اين زمان، هر چند امپراتورى عثمانى از ضعف اقتصادى رنج مىبُرد امّا امكان استثمار بازار داخلى آن ممكن نبود، ولى اين امكان با مهاجرت بيشتر يهوديان به جايى كه از نيروى كار ارزان عرب بهرهمند بود، فراهم مىآمد. افزون بر اين، چنين اقدامى يهوديان غير فعال اقتصادى و بىعلاقه به سرمايهگذارى را