انقلاب اسلامى و انقلابهاى جهان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٠
مدت ٢٥ سال خانهنشين شدند ولى به محض اعلام حمايت مردم، زمام امور مسلمين را به دست گرفتند. بنابراين نقش مردم در انقلاب به حدّى است كه اگر معصومين (ع) نيز مستظهر به قدرت مردم نباشند نمىتوانند به اهداف اسلامى خود در جامعه لباس عمل بپوشانند. «١» بدون شك مهمترين وجه تمايز انقلاب اسلامى نسبت به انقلابهاى ديگر، حضور گسترده و همهجانبه مردم در انقلاب بوده و هست كه اين حضور با ديگر كشورها فرق اساسى داشت. پيروزى انقلابهاى بزرگ جهان نتيجه شركت گروهى از مردم اعم كارگران، دهقانان يا بورژواها بود در صورتى كه پيروزى انقلاب ما نتيجه شركت گروه يا طبقهاى خاص از مردم نبود بلكه به جز اقليت بسيار معدودى كه وابستگى نزديك به رژيم داشتند بقيه مردم اعم از كارگران، كشاورزان، روحانيون، دانشجويان، دانشآموزان، كارمندان دولت، اصناف و ... به صورت گسترده و يكپارچه عليه رژيم پهلوى دست به قيام زده خواستار براندازى رژيم شاهنشاهى و ايجاد حكومت اسلامى شدند.
اين وحدت كلمه و اين حضور بىسابقه مردم در همه صحنههاى انقلاب كه بر پايه احساسات قوىّ مذهبى به وجود آمده بود ناشى از تفكر آزادى از سلطه و نفوذ بيگانگان، احساس نفرت از غارت و چپاول منابع و سرمايههاى ملى، سياست خارجى وابسته و از بين رفتن ارزشهاى اسلامى بود كه باعث بهوجود آمدن بدبختىهاى فراوان براى ملت ايران شده بود. جريحهدار شدن احساسات مذهبى در طول دوران رژيم شاه، مهمترين عامل شركتِ تودههاى وسيع مردم در تظاهرات بود. به همين جهت حركت مردم تحت لواى مذهب و شعارهاى آن و از مسجد شروع مىشد و هيچگاه خواسته مادى و اقتصادى در آن مطرح نمىگرديد. «٢» حضور گسترده مردم ايران در انقلاب باعث تعجب جهانيان گرديده است بطورى كه هركدام از آنها به فراخور شناخت خود درباره اين حضور اظهار نظر كردهاند. براى مثال «ميشل فوكو» نويسنده مشهور فرانسوى درباره شركت مردم در انقلاب تعبير جالبى