انقلاب اسلامى و انقلابهاى جهان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥
درس اول: مفهوم و مراحل انقلاب انقلاب در لغت به معنى برگشتگى، تغيير و تبديل و تحول و تغيير ماهيّت مىباشد. «١» اما در معنى اصطلاحى، داراى كاربرد فراوان و تعابير و تعريفهاى مختلفى است. تقريباً بيشتر علوم، از آن استفاده كرده و هر كدام، تعبير و تعريف خاصى از آن ارائه دادهاند؛ مثلًا گاهى در علوم سياسى، به تحولاتى مانند كودتا، رفرم و شورش، انقلاب گفتهاند.
در اين درس، به بررسى انقلاب، به مفهوم دگرگونى كامل در همه زمينهها، كه آن را از ديگر پديدههاى اجتماعى جدا مىكند، مىپردازيم.
شهيد مطهرى انقلاب را اين گونه تعريف مىكند:
انقلاب عبارت است از طغيان و عصيان يك ناحيه و يا يك سرزمين عليه نظم حاكم موجود براى ايجاد نظمى مطلوب. «٢» ساموئل هنتينگون در تعريف انقلاب مىگويد:
«انقلاب يك حركت مردمى در جهت تغيير سريع و بنيانى در ارزشها و باورهاى مسلط (نهادهاى سياسى، ساختارهاى اجتماعى، رهبرى، روشها و فعاليتهاى حكومتى يك جامعه) همراه با خشونت داخلى مىباشد. «٣» از اين تعريف استفاده مىشود كه يك انقلاب سياسى داراى ويژگيهاى ذيل مىباشد: