انقلاب اسلامى و انقلابهاى جهان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٣
٥- عيد فطر ٥٧ و شتاب انقلاب با آغاز ماه رمضان و برگزارى مجالس و محافل متعدّد در شهرهاى كشور نهضت اسلامى شتاب بيشترى به خود گرفت. بر اثر روشنگريهايى كه توسط سخنرانان و گويندگان مذهبى در اين ماه در مساجد صورت مىگرفت، تظاهرات و راهپيماييهاى سراسرى در ايران شكل گرفت. رژيم شاه نيز براى مقابله با تظاهركنندگان سعى مىكرد از هر طريق اعم از كشتار، اعلام حكومت نظامى، ايجاد هرج و مرج و ... تظاهرات مردم را سركوب كند ولى اين اعمال وحشيانه نتيجه عكس داد بطورى كه در عيد فطر ٥٧ دريايى از انسانها پس از نماز عيد به خيابانها ريختند و خواستار برپايى حكومت اسلامى شدند.
در تهران نيز بعد از برگزارى نماز عيد فطر جمعيتى در حدود يك ميليون نفر دست به راهپيمايى زدند و از چند سو مانند دريايى متلاطم به حركت درآمدند. صفهاى چند كيلومترى جمعيت از زن و مرد و پير و جوان طول و عرض خيابانها را پوشاندند. مردم با شعارهاى «نهضت ما حسينى است رهبر ما خمينى است» و «مرگ بر شاه» و گلباران ارتشىها و ... ثابت كردند كه مىخواهند خواستهاى خود را به كرسى بنشانند.
نماز عيد فطر سال ٥٧ روزنه اميد و نقطه عطفى جديد در تاريخ مبارزات مردم و نهضت روحانيت بود كه بايد آن را طليعه رهايى ملت ستمديده ايران از قيد و بند قدرتهاى استعمارى و حكومت دستنشانده پهلوى دانست.
٦- هفده شهريور ١٣٥٧ ه. ش در پى تظاهرات ميليونى عيد فطر، نهضت فراگير شد بطورى كه در فاصله بين عيد فطر و هفده شهريور مردم تهران هر روزه به خيابانها ريخته و خواستار الغاى رژيم شاهنشاهى و ايجاد حكومت اسلامى مىشدند. روز هفده شهريور نيز مانند روزهاى قبل قرار بر راهپيمايى و تظاهرات بود.
شاه كه از تظاهرات مردم در روزهاى قبل به شدت ناراحت بود به فكر چاره افتاد. به